Kultura

wróć

Kultura w Powiecie Cieszyńskim

Niezwykłym bogactwem powiatu jest muzyka ludowa, rozsławiona w Polsce przez multiinstrumentalistów i propagatorów beskidzkiego folkloru: Józefa Brodę i jego syna Joszka Brodę. Najważniejszym wydarzeniem na mapie folklorystycznej powiatu cieszyńskiego jest odbywający się w Wiśle Tydzień Kultury Beskidzkiej, prezentujący oryginalne bogactwo ludowej muzyki, tańca, śpiewu, obrzędów i zwyczajów. Co roku uczestniczą w nim nie tylko turyści, ale także wielu mieszkańców powiatu.

Mówiąc o kulturze ludowej powiatu cieszyńskiego nie sposób nie wspomnieć o tradycyjnej kuchni, będącej oryginalnym połączeniem kuchni śląskiej, czeskiej oraz potraw góralskich, związanych z pasterstwem wołoskim. Strykami z wyrzoskami, żebroczką, lub wieprzową kitą z kapustą zasmażaną posilić się można w licznych karczmach regionalnych. Do popicia obowiązkowo kieliszek mioduli.

Powiat cieszyński jest miejscem silnie związanym z polską historią. W latach 1290-1918 istniało tutaj Księstwo Cieszyńskie, którego władcy wywodzili się początkowo z dynastii Piastów, a następnie Habsburgów. Najcenniejsze zabytki z tych czasów znajdują się w Cieszynie. Najważniejszą placówką muzealną w powiecie cieszyńskim jest Muzeum Ślaśka Cieszyńskiego w Cieszynie z oddziałami w Wiśle (Muzeum Beskidzkie im. Andrzeja Podżorskiego), Skoczowie (Muzeum im. Gustawa Morcinka) i Górkach Wielkich (Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej).

Do bogatej tradycji historycznej nawiązuje odbywający się w Cieszynie międzynarodowy festiwal muzyki wokalnej Viva il Canto, w ramach którego prezentowane są wielkie dzieła oratoryjno-symfoniczne, spektakle operowe i operetkowe, recitale wokalne, koncerty galowe z orkiestrą i koncerty kameralne. Przy ścisłej współpracy ze stroną czeską i słowacką organizowane są Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Kino na Granicy” oraz Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Bez Granic”.

Więcej na temat tego co dzieje się w kulturze w powiecie cieszyńskim: www.kultura.olza.pl

Czy wiesz, że...

  • Powiat Cieszyński ustanowił nagrodę w dziedzinie kultury im. ks. L. J. Szersznika. Każdego roku nagroda finansowa przyznawana jest w zakresie twórczości artystycznej, upowszechniania kultury oraz ochrony dziedzictwa kulturowego.
  • Na terenie powiatu cieszyńskiego działa 376 twórców kultury, 140 zespołów artystycznych w tym m.in 43 chóry, 46 zespołów regionalnych i śpiewaczych.
  • Ponad 30 zadań rocznie Powiat Cieszyński zleca do wykonania organizacjom pozarządowym w zakresie kultury.
  • Biblioteka Miejska w Cieszynie pełni funkcję biblioteki powiatowej i w tym zakresie jest finansowana z budżetu Powiatu Cieszyńskiego.
  • W powiecie cieszyńskim znajduje się 291 zabytków wpisanych w rejestrze zabytków, w tym 105 w samym Cieszynie. W ewidencji zabytków wpisanych jest 3268 obiektów zabytkowych na terenie powiatu cieszyńskiego.
  • Nad zachowaniem dziedzictwa kulturowego pieczę trzyma Muzeum Śląska Cieszyńskiego finansowane z budżetu Powiatu Cieszyńskiego wraz z oddziałami w Wiśle (Muzeum Beskidzkie im. A.Podżorskiego), w Górkach Wielkich (Muzeum im. Z. Kossak) oraz w Skoczowie (Muzeum im. G. Morcinka).
  • W czerwcu 2010r. został przyjęty przez Radę Powiatu, Powiatowy Program Opieki nad Zabytkami w Powiecie Cieszyńskim na lata 2010-2013. Program został pozytywnie zaopiniowany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Laureaci w roku 2017

Laureaci Nagrody im. ks. L. Szersznika w roku 2017

 

I. W KATEGORII TWÓRCZOŚCI ARTYSTYCZNEJ:

KAZIMIERZ JÓZEF WĘGRZYN – poeta zamieszkały w Istebnej. Urodził się 1 stycznia 1947 roku w Miejscu Piastowym na Podkarpaciu. Po śmierci ojca wyruszył w Bieszczady, gdzie zarabiał na chleb pasąc bydło. Gdy ciężko zachorował skierowano go na leczenie do sanatorium dla dzieci i młodzieży w Istebnej. Tu ukończył Liceum Ogólnokształcące, a następnie założył rodzinę i podjął pracę zawodową – najpierw jako wychowawca w internacie, a po ukończeniu studiów polonistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim – jako nauczyciel w szkole sanatoryjnej.
Zadebiutował w 1977 roku na łamach „Gościa Niedzielnego”, a w dwa lata później wyszedł jego pierwszy tomik poezji „Próba samookreślenia”. Za wydany w 1984 roku w podziemnej oficynie „Śląsk” tom Czarne kwiaty, otrzymał nagrodę specjalną Śląsko-Dąbrowskiego Komitetu Kultury Niezależnej.
Do czasów teraźniejszych drukiem ukazało się około 50 tomików jego poezji – w tym kilka obszernych –  kilkusetstronicowych. W twórczości Kazimierza Józefa Węgrzyna dominują wiersze o tematyce religijnej i patriotycznej oraz – opiewające piękno krajobrazu i przyrody beskidzkiej. Jest też autorem fraszek odnoszących się do spraw ogólnoludzkich, czasami także o zabarwieniu satyrycznym z odniesieniem do współczesnych kwestii społecznych i politycznych w Polsce. Ze wspomnianych rodzajów tematycznych jego twórczości, do nurtu beskidzko-cieszyńskiego należy w charakterystyczny i widoczny sposób, obok innych, wydany 2004 roku tomik „Różaniec Istebniański”.
Uznając szczególną rangę i znaczenie wymienionych faktów Powiat Cieszyński na wniosek Komisji Kultury, Sportu i Promocji Powiatu Cieszyńskiego oraz liczne, wcześniejsze wnioski Wydziału Kultury, Sportu, Turystyki i Informacji Starostwa Powiatowego w Cieszynie, przyznaje Nagrodę im ks. Leopolda Jana Szersznika w kategorii twórczości artystycznej za rok 2017 – panu Kazimierzowi Józefowi Węgrzynowi – za wybitne osiągnięcia o znaczeniu ponad lokalnym, za które uważa się całokształt jego twórczości poetyckiej oraz wynikającą z niej szczególną i nadzwyczajną promocję Śląska Cieszyńskiego w całej Polsce.

 

II. W KATEGORII UPOWSZECHNIANIA KULTURY:

MAŁGORZATA MENDEL – wykładowca muzyki na Wydziale Artystycznym w Cieszynie Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Jest pomysłodawczynią i organizatorką cyklu imprez „Muzyczne Wieczory Kameralne”, a zwłaszcza współtwórczynią i dyrektorem jednego z najważniejszych, dorocznych wydarzeń muzycznych i artystycznych w regionie – Festiwalu  Muzyki Wokalnej „Viva il Canto” w Cieszynie.
Działając zaś jako pełen erudycji i ujmujący wysoką kulturą konferansjer podczas tej i wielu innych imprez muzycznych, poświęconych zwłaszcza muzyce dawnej i klasycznej – Pani Małgorzata Mendel ma niepospolite zasługi w dziedzinie popularyzacji kultury muzycznej oraz podnoszenia poziomu świadomości publicznej w tym zakresie.
Za swą działalność służącą w ten nadzwyczajny sposób rozwojowi życia muzycznego w 2004 roku została wyróżniona odznaką Ministra Kultury „Zasłużony Działacz Kultury”.
Biorąc pod uwagę rangę i znaczenie wymienionych zdarzeń i faktów, Powiat Cieszyński na wniosek Wydziału Kultury, Sportu, Turystyki i Organizacji Pozarządowych Starostwa Powiatowego w Cieszynie, przyznaje Nagrodę im ks. Leopolda Jana Szersznika w kategorii upowszechniania kultury za rok 2017 – Pani Małgorzacie Mendel, mając na szczególnej uwadze znaczenie jej wieloletniego dorobku w zakresie kształtowania świadomości i popularyzacji kultury muzycznej na Śląsku Cieszyńskim oraz wynikającą stąd szczególną promocję regionu w całej Polsce i Europie.

 

III. W KATEGORII OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO:

CHLEBOWA CHATA to żywe muzeum i specyficzna oraz wyjątkowa atrakcja turystyczna w Brennej. Placówka chroni od zapomnienia zarówno wartości lokalnej kultury materialnej w postaci budownictwa drewnianego, maszyn rolniczych oraz strojów cieszyńskich, jak i zwyczajów, ze szczególnym uwzględnieniem pamięci dla poszanowania wartości chleba i procesu jego tworzenia. W Chlebowej Chacie chroni się od zapomnienia także tradycyjne rzemiosła, jak na przykład wytłaczanie oleju i kowalstwo. W planach jest też ukazanie pracy dawnych warsztatów stolarskich i szewskich.
Na początku bieżącego stulecia w celu powstania i pomieszczenia zbiorów placówki, przeniesiono z Wisły i zrekonstruowano na miejscu starą drewnianą chatę wpisaną do rejestru zabytków oraz stodołę, w której umieszczono maszyny rolnicze. Wzniesiono także dwa młyny wiatrowe, w których przy okazji uchroniono dawne mechanizmy młyńskie z końca XIX i początków XX w. Chlebową Chatę w Brennej, jako placówkę udostępniono publiczności do zwiedzania w kwietniu 2005 r. Obecnie przyjmuje ona około 12 tysięcy zwiedzających rocznie.
Chlebowa Chata należy do Stowarzyszenia Agroturystyki Ziemi Cieszyńskiej, a jako specyficzna placówka ukazująca gospodarowanie, jest laureatką konkursów wyróżniających przedsiębiorczość, oryginalność i kuchnię regionalną. Należy przy tym dostrzec, że w widoczny sposób przyczynia się do ratowania i ochrony dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego.
Biorąc pod uwagę znaczenie tych faktów, Powiat Cieszyński na wniosek Komisji Kultury, Sportu i Promocji Powiatu Rady Powiatu Cieszyńskiego przyznał nagrodę im. ks. Leopolda Jana Szersznika w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za rok 2017 – żywemu i niezwykłemu Muzeum Chlebowa Chata w Brennej, za ratowanie dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego, a szczególnie za osobisty wkład jego założycieli w ocalanie pamięci o materialnej i niematerialnej kulturze regionu i jego promocji w Polsce,  a także za granicą.

Reportaż: >tutaj<


Laureaci w latach poprzednich

Rok 2016

1. JERZY KRONHOLD – w kategorii twórczości artystycznej za wybitne osiągnięcia o znaczeniu ponad lokalnym, za które uważa się całokształt jego twórczości literackiej, jak i działalności teatralnej oraz nadzwyczajną promocję Śląska Cieszyńskiego w Polsce i Europie Środkowej.

2. EWA JAŚLAR-WALICKA – w kategorii upowszechniania muzyki za całokształt dorobku muzycznego oraz wynikającą stąd promocję artystyczną regionu w całej Polsce, a także na świecie. 

 3. CHATA KAWULOKA – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za ratowanie dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego, a szczególnie za osobisty wkład Jana Kawuloka i jego córki – pani Zuzanny Kawulok w ocalanie pamięci o kulturze Górali Śląskich w miejscu, w którym dorobek ten powstawał i trwa do dzisiaj.

Reportaż: >tutaj<

 

Rok 2015

 1. KAROL ŚLIWKA – w kategorii twórczości artystycznej za zaprojektowanie, funkcjonujących w powszechnej świadomości, polskich znaków graficznych oraz za wynikającą stąd promocję Śląska Cieszyńskiego w całym kraju.

2. SCENA POLSKA TEATRU CIESZYŃSKIEGO w CZESKIM CIESZYNIE – w kategorii upowszechniania kultury za całokształt działań dla sztuki teatralnej na pograniczu Polski oraz wynikającą stąd nadzwyczajną promocję artystyczną regionu w całej Polsce i w Europie.

3. BARBARA WAŁACH – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za ratowanie dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego i Polski oraz za osobisty wkład w ocalenie pamięci o artystycznym dorobku ojca – Jana Wałacha w jego pracowni w Istebnej-Andziołówce.

Reportaż: >tutaj<

 

Rok 2014

1. WANDA MIDER – w kategorii twórczości artystycznej za poezję opiewającą piękno Śląska Cieszyńskiego oraz zawierającą się w jej utworach tradycję gwary regionalnej.

2. JADWIGA SIKORA – w kategorii upowszechniania kultury za wieloletnie prowadzenie Chóru „Echo” w Zebrzydowicach oraz za całokształt działań edukacyjnych i publicystycznych na rzecz kultury muzycznej regionu.

3. IRENA PRENGEL-ADAMCZYK – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za niepospolitą pracę muzealnika służącą zachowaniu pamięci i wiedzy o sztuce Śląska Cieszyńskiego i Europy Środkowej.

Reportaż: >tutaj<
 
 

 Rok 2013

 1. RYSZARD GABRYŚ – w kategorii twórczości artystycznej za twórczość kompozytorską i popularyzację kultury muzycznej Śląska Cieszyńskiego.

2. ANNA ŹLIK – w kategorii upowszechniania kultury za popularyzację wspartej na lokalnych tradycjach kultury tanecznej w regionie oraz upowszechnianie tańców regionalnych Śląska Cieszyńskiego.

3. JADWIGA LINCER – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego – za ochronę wartości języka polskiego i dziedzictwa kulturowego na Śląsku Cieszyńskim.

Reportaż: >tutaj<

 

Rok 2012

1. CHÓR SZKOLNY „CANZONETTA” i KRZYSZTOF WÓJTOWICZ – w kategorii twórczości artystycznej za dokonania artystyczne i twórczą interpretację wielu utworów muzycznych, w tym dla kierownika Chóru – KRZYSZTOFA WÓJTOWICZA – za całokształt dokonań muzycznych, a szczególnie pedagogicznych i kompozytorskich, jak i promocję wartości kulturowych Śląska Cieszyńskiego.

2. ZESPÓŁ PIEŚNI I TAŃCA ZIEMI CIESZYŃSKIEJ im. JANINY MARCINKOWEJ – w kategorii upowszechniania kultury za całokształt dorobku muzycznego i tanecznego zespołu oraz wynikającą stąd nadzwyczajną promocję regionu w całej Polsce i w Europie.

3. KRZYSZTOF NEŚCIOR – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za ratowanie pamięci historycznej o polskiej wojnie obronnej 1939 r., dokonaniach żołnierza polskiego w XX w., za edukację młodzieży w tym zakresie oraz za osobisty wkład w ratowanie związanych z tym wszystkim, ginących pamiątek historycznych – poprzez założenie własnym staraniem Muzeum 4 Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie.

Reportaż: >tutaj<

  

Rok 2011

 1. JAN CHMIEL – w kategorii twórczości artystycznej za całokształt dokonań muzycznych i pisarskich oraz promocję wartości kulturowych Śląska Cieszyńskiego.

2. BIBLIOTEKA MIEJSKA w CIESZYNIE – w kategorii upowszechniania kultury za dokonania służące czytelnictwu i szeroko pojętej kulturze książki, wynikające stąd rezultaty edukacyjne oraz związaną z tym formę promocji Śląska Cieszyńskiego w całej Polsce.

3. ZESPÓŁ REGIONALNY „ISTEBNA” – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za istotne zasługi w zakresie zachowania, popularyzacji kultury i tradycji Górali Śląskich oraz za wynikającą stąd promocję Śląska Cieszyńskiego w Polsce i na świecie.
 

 

Rok 2010

1. DARIUSZ ORSZULIK – w kategorii twórczości artystycznej za całokształt dokonań plastycznych oraz za wynikającą stad promocję Śląska Cieszyńskiego.

2. ESTRADA REGIONALNA "RÓWNICA" – w kategorii upowszechniania kultury za całokształt dokonań muzycznych i estradowych służących popularyzacji kultury regionu oraz za wynikającą stąd jego promocję w Polsce i na świecie.

3. RENATA CISZEWSKA – kierownik Estrady Regionalnej „Równica” – w kategorii upowszechniania kultury za całokształt działalności służącej popularyzacji kultury muzycznej, a w tym szczególnie poprzez działalność zespołu Estrada Regionalna „Równica” oraz za wynikającą stąd promocję kultury regionu w Polsce i na świecie.

4. ks. IGNACY CZADER – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za istotne zasługi w dziedzinie bibliofilskiej w sferze zachowania i popularyzacji starej książki oraz za całokształt wysiłków i dokonań służących kultywowaniu najlepszych tradycji w tym zakresie.
 

 

Rok 2009

1. prof. JÓZEF KNOPEK – w kategorii twórczości artystycznej, za twórcze dokonania w zakresie technik graficznych oraz zasługi w dziedzinie pedagogiki plastycznej, jak i promocji młodych artystów Śląska Cieszyńskiego i sztuki polskiej.

2. ESTRADA LUDOWA „CZANTORIA” z Ustronia – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działalności służącej popularyzacji kultury, a w tym szczególnie pieśni oraz wynikającą stąd promocję regionu i kultury Śląska Cieszyńskiego.

3. WŁADYSŁAW WILCZAK – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działalności służącej popularyzacji kultury muzycznej, a w tym szczególnie rozwojowi artystycznemu zespołu Estrada Ludowa „Czantoria” oraz za wynikającą stąd promocję kultury regionu.

4. JERZY WAŁGA – w kategorii ochrony kultury, za istotne zasługi w zakresie zachowania ważnego elementu kultury materialnej Śląska Cieszyńskiego poprzez twórcze kultywowanie najlepszych tradycji regionalnego rzemiosła artystycznego.
 

Rok 2008

1. KAZIMIERZ URBAŚ – w kategorii twórczości artystycznej, za twórcze dokonania w zakresie muzyki regionalnej i folklorystycznej, służące zainspirowaniu innych twórców, a przez to jej rozwojowi formalnemu w regionie i w Polsce.

2. CHÓR MIESZANY „ECHO” z Zebrzydowic – w kategorii upowszechniania kultury, za zasługi związane z całokształtem działalności służącej popularyzacji kultury, a w tym szczególnie muzyki oraz za wynikającą stąd promocję regionu.

3. JAN KROP – w kategorii ochrony kultury, za wybitne dokonania w zakresie zachowania pamięci o gwarze Śląska Cieszyńskiego przy jednoczesnym kształtowaniu wysokiej kultury języka polskiego w regionie.

 

Rok 2007

1. KAPELA FOLKLORYSTYCZNA „WAŁASI” – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt dokonań artystycznych wspartych na tradycjach muzycznych Górali Śląskich oraz za wynikającą stąd także promocję Ziemi Cieszyńskiej.

2. STOWARZYSZENIE SOLIDARNOŚĆ POLSKO-CZESKO-SŁOWACKA ODDZIAŁ REGIONALNY w CIESZYNIE – w kategorii upowszechniania kultury, zwłaszcza teatralnej oraz dokonań artystycznych kina czeskiego, polskiego i słowackiego na pograniczu trzech państw oraz za wynikającą z tych działań promocję regionu w całej Polsce i Europie Środkowej.

3. prof. IDZI PANIC w kategorii ochrony kultury, za wybitne dokonania, za które uważa się stałą pieczę nad pamięcią historyczną Śląska Cieszyńskiego, pojętą także jako ochronę dorobku kultury lokalnej, Śląska i całej Polski.
 
 

Rok 2006

1. IWONA KONARZEWSKA – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt twórczości, która posłużyła także promocji warstwy kulturowej Śląska Cieszyńskiego w Polsce i Europie.

2. POLSKI ZWIĄZEK KULTURALNO-OŚWIATOWY w Republice Czeskiej – w kategorii upowszechniania kultury za działania służące rozwojowi świadomości kulturowej i narodowej wśród mieszkańców Śląska Cieszyńskiego w Republice Czeskiej – za historyczne i wybitne dokonania w sferze upowszechniania historii, kultury i języka polskiego oraz wynikającą z tego także promocję regionu w Polsce i na świecie.

3. STOWARZYSZENIE MUZEUM DRUKARSTWA w CIESZYNIE – w kategorii ochrony wartości kulturowych za wybitne dokonanie, za które uważa się prowadzenie Muzeum Drukarstwa w Cieszynie, chroniącego pamięć o tradycjach sztuk drukarskich Śląska Cieszyńskiego, pojętych także jako fragment lokalnego dorobku kultury materialnej.
 

 

Rok 2005

1. JERZY FOBER – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt dokonań artystycznych w dziedzinie rzeźby, służących także promocji Śląska Cieszyńskiego.

2. STEFANIA BOJDA – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działań w dziedzinie edukacji plastycznej, a w tym krzewienie wiedzy o regionie, zmierzające do utrwalenia wartości kulturowych Śląska Cieszyńskiego.

3. JÓZEF GOLEC – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działań w obszarze edukacji plastycznej i krzewienia wiedzy o regionie, zmierzającego do utrwalenia liczących się wartości kulturowych na Śląsku Cieszyńskim.

4. MACIERZ ZIEMI CIESZYŃSKIEJ – w kategorii ochrony kultury, w uznaniu historycznych dokonań w zakresie kultury, a to: za działania służące rozwojowi świadomości kulturowej i narodowej wszystkich mieszkańców Śląska Cieszyńskiego – za historyczne i wybitne dokonania w sferze upowszechniania historii, kultury i języka polskiego oraz wynikającą z tego także promocję regionu w Polsce i na świecie.

 

Rok 2004

1. JERZY PILCH – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt dokonań w obszarze literatury pięknej, służących utrwalaniu ludzi, ich życia i obyczajowości Śląska Cieszyńskiego, oraz wynikającą stąd promocję Ziemi Cieszyńskiej.

2. Siostra JADWIGA WYROZUMSKA wraz z Zespołem teatralnym przy parafii św. Elżbiety w Cieszynie – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działalności, z obszaru popularyzacji kultury, a w tym szczególnie jej wartości chrześcijańskich.

3. ANNA STANIECZEK – w kategorii ochrony kultury, za działalność w zakresie kultury muzycznej, szczególnie w Zespole Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej i wynikającą stąd ochronę wartości dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego.

4. WŁADYSŁAW RAKOWSKI – w kategorii ochrony kultury, za dokonania w zakresie kultury muzycznej, szczególnie w związku z działalnością w Zespole Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej i wynikającą stąd ochronę wartości dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego.

 

Rok 2003

1. WŁADYSŁAW OSZELDA – (nagroda honorowa) w kategoriach ochrony i upowszechniania kultury, za całokształt dokonań publicystycznych jako szczególnie istotnych działań na rzecz popularyzacji Śląska Cieszyńskiego i jego kultury, oraz utworzenie „Klubu Propozycji”, służącego za pomost w budowaniu stosunków międzyludzkich na Ziemi Cieszyńskiej, a będącego jednocześnie źródłem wielu inicjatyw o szerokim spektrum społeczno-kulturalnym.

2. JAN HERMA – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt dokonań mających na celu artystyczne utrwalanie historii i kultury Śląska Cieszyńskiego.

3. MAŁGORZATA KIEREŚ – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt zasług z obszaru popularyzacji, badań, wystawiennictwa i publicystyki na temat kultury górali Beskidu Śląskiego.

4. RYSZARD MAKAREWICZ – kategorii ochrony kultury, za szczególne osiągnięcie, za które uważa się wkład zawodowy w zachowanie wartości architektonicznych i kulturowych Cieszyna i Śląska Cieszyńskiego, oraz za wynikającą stąd promocję Ziemi Cieszyńskiej.

 

Rok 2002

1. SAMORZĄD GMINY CIESZYN – (nagroda honorowa) w kategoriach szeroko pojętej ochrony i upowszechniania kultury, za szczególnie wybitne osiągnięcie, za które uznaje się podjęcie decyzji o budowie oraz wzniesienie nowej siedziby Książnicy Cieszyńskiej w Cieszynie w latach 1996–2001, co uważa się także za największe przedsięwzięcie w dziedzinie kultury w tych latach w regionie Śląska Cieszyńskiego.

2. JÓZEF BRODA – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt działalności w dziedzinie muzyki: szczególne za zasługi w dziedzinie tworzenia, a także popularyzacji kultury muzycznej Śląska Cieszyńskiego.

3. FRANCISZEK DZIDA – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działalności w dziedzinie popularyzacji sztuki filmowej na Ziemi Cieszyńskiej,

4. STOWARZYSZENIE MIŁOŚNIKÓW CISOWNICY – w kategorii ochrony kultury, za wybitne osiągnięcie, za które uważa się utworzenie „Izby Regionalnej u Brzezinów” w Cisownicy, a w tym za wyjątkowe zaangażowanie dla ochrony dziedzictwa kulturowego darczyńców i członków stowarzyszenia, a także mieszkańców Cisownicy.


Zasady przyznawania Nagrody im. ks. Leopolda Szersznika

UCHWAŁA Nr XL/363/10

RADY POWIATU CIESZYŃSKIEGO
z dnia 29 marca 2010 r.
w sprawie zmiany Uchwały nr XV/129/08 z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie ustanowienia i przyznawania dorocznych nagród za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury.
Na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1592, ze zm.) oraz art. 7a ust. 3 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 13, poz. 123 ze zm.)
Rada Powiatu Cieszyńskiego uchwala:
 § 1
W uchwale nr XV/129/08 Rady Powiatu Cieszyńskiego z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie ustanowienia i przyznawania dorocznych nagród za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury wprowadzić następującą zmianę:
w § 3 skreślić „2.500 zł (słownie dwa tysiące pięćset złotych)”, wpisać „3.000 zł (słownie trzy tysiące złotych)”.
 §2
 
 Wykonanie uchwały powierzyć Zarządowi Powiatu.
 
 §3
 
 Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego.
 

UCHWAŁA Nr XV/129/08

RADY POWIATU CIESZYŃSKIEGO

z dnia 28 stycznia 2008 r.

w sprawie ustanowienia i przyznawania dorocznych nagród za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury.

Na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. jedn. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1592, ze zm.) oraz art. 7a ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 13, poz. 123 ze zm.)

Rada Powiatu Cieszyńskiego uchwala, co następuje:

§ 1

1. Ustanawia się doroczną nagrodę Powiatu Cieszyńskiego im. ks. Leopolda Jana Szersznika za osiągnięcia w kategoriach:

1) twórczości artystycznej,

2) upowszechniania kultury

3) ochrony kultury.

2. Zasady przyznawania nagród określa niniejsza uchwała.

§ 2

Nagroda może być przyznawana osobom fizycznym lub osobom prawnym i innym podmiotom, których działalność w zakresie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury miała znaczenie dla kultury na terenie powiatu cieszyńskiego, na podstawie oceny całokształtu ich działalności lub osiągnięć o istotnym znaczeniu.

§ 3

Nagroda ma charakter finansowy, a jej wysokość wynosi 2.500 zł (słownie dwa tysiące pięćset złotych) w każdej z kategorii wymienionych w § 1 ust. 1.

 

§ 4

1. Nagrodę przyznaje Zarząd Powiatu, na podstawie propozycji pięcioosobowej Komisji, powoływanej przez Zarząd Powiatu na czas trwania kadencji organów powiatu, spośród osób posiadających istotną wiedzę i kompetencje w zakresie kultury, zamieszkałych na terenie powiatu cieszyńskiego.

2. Przewodniczącego Komisji, który kieruje jej pracami, wybiera Komisja spośród swoich członków na pierwszym posiedzeniu.

3. Posiedzenie Komisji uważa się za ważne, jeżeli uczestniczy w nim co najmniej 3 jej członków, w tym przewodniczący.

4. Uchwały komisji podejmowane są w głosowaniu jawnym, większością głosów obecnych na posiedzeniu.

 

§ 5

1. Komisja proponuje laureatów nagrody spośród zgłoszonych kandydatur.

2. Kandydatury do nagrody mogą zgłaszać: Komisja Kultury, Sportu i Promocji Powiatu Rady Powiatu Cieszyńskiego, Wydział Kultury, Sportu, Turystyki i Informacji Starostwa Powiatowego w Cieszynie, gminy powiatu cieszyńskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach, instytucje kultury i podmioty zajmujące się organizowaniem i prowadzeniem działalności kulturalnej działające na terenie powiatu cieszyńskiego oraz stowarzyszenia twórców i artystów.

3. Zgłoszenie kandydatury do nagrody powinno zawierać:

  1. dane osobowe kandydata (kandydatów) lub nazwę podmiotu i jego adres,

  2. informacje dotyczące całokształtu dotychczasowej działalności lub informacje o osiągnięciach, za które nagroda ma być przyznana,

  3. uzasadnienie wniosku, zawierające wskazanie lokalnego bądź ponadlokalnego charakteru działalności lub osiągnięć oraz ich znaczenie dla kultury.

§ 6

1. Zgłoszeń kandydatur do nagrody można dokonywać w okresie od 1 stycznia do 15 kwietnia każdego roku.

2. Wydział Kultury, Sportu, Turystyki i Informacji Starostwa Powiatowego powiadamia przez ogłoszenie na stronie internetowej Powiatu Cieszyńskiego o terminie i sposobie zgłaszania kandydatur.

§ 7

1. Komisja dokonuje oceny zgłoszonych kandydatur i proponuje laureatów nagród, kierując się kryteriami opisanymi w § 2.

2. W każdym roku przyznaje się do 3 nagród.

3. Ta sama osoba lub ten sam podmiot może otrzymać nagrodę tylko jeden raz.

4. Komisja jest zobowiązana ocenić zgłoszone kandydatury i zaproponować laureatów nagród najpóźniej do 31 maja każdego roku. Brak decyzji w tym terminie jest równoznaczny z nie przyznaniem żadnej nagrody.

§ 8

1. Proponowanych laureatów Komisja przedstawia Zarządowi Powiatu, który w formie uchwały przyznaje nagrody.

2. Nagrody wręczane są przez Starostę Cieszyńskiego i Przewodniczącego Rady Powiatu.

 

§ 9

 

Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu.

 

§ 10

 

Traci moc uchwała Rady Powiatu Cieszyńskiego nr XLV/332/02 z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania dorocznych nagród za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury oraz ich wysokości.

§ 11

Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego.

Laureaci powiatowego Lauru Srebrnej Cieszynianki

Krystyna Stefańska-Gnida (w roku 2017)

prezes Stowarzyszenia działającego na rzecz integracji społeczności niepełnosprawnych, wzajemnego wsparcia i pomocy, wspólnego rozwiązywania problemów i pokonywania barier.

Marta Kawulok (w roku 2016)

cieszynianka, nauczycielka, społeczniczka; miłośniczka tradycji Śląska Cieszyńskiego promująca kulturę tego regionu w świecie.

ks. Alojzy Wencepel (w roku 2015)

kapłan katolicki związany z Ustroniem, autor wielu działań prospołecznych; prezes Fundacji Dobrego Pasterza, niosącej pomoc bezdomnym matkom.

ks. kanonik Leopold Zielasko (w roku 2014)

kapłan, społecznik, inicjator powstania Fundacji św. Antoniego w Ustroniu.

Karol Franek (w roku 2013)

urodzony w Godziszowie drukarz, inicjator i współzałożyciel Muzeum Drukarstwa w Cieszynie.

Ryszard Gabryś (w roku 2012)

urodzony w Goleszowie kompozytor, pedagog, animator życia muzycznego.

Karol Śliwka (w roku 2011)

pochodzący z Harbutowic grafik, projektant ogólnopolskich znaków graficznych.

prof. zw. dr hab. Idzi Panic (w roku 2010)

historyk, profesor nauk humanistycznych, pracownik naukowo- dydaktyczny UŚ.

 


Regulamin powiatowego Lauru Srebrnej Cieszynianki

 

Regulamin procedury wyłaniania przez Powiat Cieszyński laureata wyróżnienia Samorządów Ziemi Cieszyńskiej pn. Laury Ziemi Cieszyńskiej
§1
Do wyłaniania kandydatów do wyróżnienia Samorządów Ziemi Cieszyńskiej pn. Laury Ziemi Cieszyńskiej oraz laureata tego wyróżnienia przez Powiat Cieszyński mają zastosowanie uregulowania regulaminu przyjętego uchwałą nr 1/XVII/2013 Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Samorządowego Ziemi Cieszyńskiej z dnia 29 maja 2013 roku.
 
§2
Powiat Cieszyński dokonuje wyboru laureata Lauru Srebrnej Cieszynianki poprzez oświadczenie Rady Powiatu Cieszyńskiego.
 
§3
Zgłoszenia kandydatów dokonują wskazane w §3.2 powołanego regulaminu Stowarzyszenia Samorządowego Ziemi Cieszyńskiej podmioty w okresie do 16 sierpnia danego roku.
 
§4
Informacja o możliwości zgłoszenia kandydatur do wyróżnienia Laurem Srebrnej Cieszynianki będzie zamieszczona na stronie internetowej Powiatu Cieszyńskiego oraz w dodatku prasowym redagowanym przez Starostwo Powiatowe w Cieszynie.
 
§5
Obsługę organizacyjną procedury wyłaniania laureata zapewnia Wydział Kultury, Sportu, Turystyki i Informacji Starostwa Powiatowego w Cieszynie.
 

- Druk zgłoszenia: >pobierz<

 

- Regulamin procedury wyłaninia laureatów wyróżnienia samorządów Ziemi Cieszyńskiej pn. Laury Ziemi Cieszyńskiej wraz uchwałą Stowarzyszenia Samorządowego Ziemie Cieszyńskiej (Uchwała Nr 1/XVIII/2013 z dnia 30 października 2013r.)>kliknij tutaj<

- Regulamin procedury wyłaniania laureatów wyróżnienia samorządów Ziemi Cieszyńskiej pn. Laury Ziemi Cieszyńskiej wraz z uchwałą Stowarzyszenia Samorządowego Ziemi Cieszyńskiej (Uchwała Nr 1/XVII/2013 z dnia 29 maja 2013r.)>kliknij tutaj<

- Uchwała Zarządu (nr 628/ZP/IV/2013 z dnia 27 czerwca 2013r.) w sprawie Regulamin procedury wyłaniania  laureata wyróżnienia Samorządów Ziemi Cieszyńskiej pn. Laury Ziemi Cieszyńskiej przez Powiat Cieszyński >do pobrania<

Rada Muzeum - kadencja 2016-2020 

  1. Michał Bożek - Prezes Zarządu "Ustronianka" sp. z o.o.,
  2. dr Kinga Czerwińska - etnolog, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji w Cieszynie,
  3. dr hab. Wacław Gojniczek - historyk, Uniwersytet Śląski w Katowicach,
  4. Piotr Gruchel - naczelnik Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego w Cieszynie,
  5. Janusz Król - Starosta Cieszyński,
  6. Irena Kwaśny - członek Stowarzyszenia Rotunda w Cieszynie,
  7. dr Anna Machej - Kierownik Archiwum Państwowego w Katowicach Oddział w Cieszynie,
  8. Krzysztof Neścior - radny Rady Powiatu Cieszyńskiego,
  9. prof. zw. dr hab. Idzi Panic - Kierownik Zakładu Historii Średniowiecznej w Instytucie Historii Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach,
  10. Alina Rakowska - prezes Banku Spółdzielczego w Cieszynie,
  11. prof. zw. dr hab. Halina Rusek - socjolog, Uniwersytet Śląski w Katowicach - Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji w Cieszynie,
  12. prof. nadzw. dr hab. Janusz Spyra - historyk, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie - Przewodniczący Rady

Uchwała Rady Powiatu >tutaj<

Rada Muzeum - kadencja 2012-2016

  1. Michał Bożek - właściciel i prezes firmy „Ustronianka"
  2. Kinga Czerwińska - etnolog, Uniwersytet Śląski w Katowicach
  3. Czesław Gluza - poseł na Sejm RP
  4. Wacław Gojniczek - historyk, Uniwersytet Śląski w Katowicach
  5. Piotr Gruchel - naczelnik Wydziału Kultury i Edukacji Urzędu Miejskiego w Cieszynie
  6. Irena Kwaśny - prezes Stowarzyszenia Rotunda w Cieszynie
  7. prof. Idzi Panic - Polskie Towarzystwo Historyczne
  8. Alina Rakowska - prezes Banku Spółdzielczego w Cieszynie
  9. Beata Sabath - przewodnicząca Komisji Kultury, Sportu i Promocji Powiatu, Rady Powiatu  Cieszyńskiego           
  10. prof. Janusz Spyra - historyk, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie
  11. Marcin Ślęk - członek Zarządu powiatu Cieszyńskiego
  12. prof. Karol Węglarzy - radny Sejmiku Województwa Śląskiego

Uchwała Rady Powiatu >tutaj<

Droga Książęca - Via Ducalis jest to szlak prowadzący śladami Piastów i Habsburgów. Na szlaku znalazły się zabytki noszące ślady tych dwóch wielkcih rodów europejskich.

Prezentacja multimedialna: OpenOffice*,Power Point*

*Aby poprawnie odtworzyć prezentację multimedialną, należy zainstalować program PowerPoint lub Open Office.

Szczegóły na stronie internetowej:www.viaducalis.pl

Aplikacja GPS Via Ducalis

Droga Książęca - Via Ducalis