Promocja zdrowia

wróć

Biuro Promocji Zdrowia

Starostwo Powiatowe w Cieszynie

ul. Bobrecka 29, pokój 216

tel. 33 47 77 216 kom. 534 967 028  fax.  33 477 73 32

E-mail: pz@powiat.cieszyn.pl

Barbara Maria Kłosowska - Kierownik

E-mail: b.klosowska@powiat.cieszyn.pl

Beata Alicja Szymańska - Podinspektor

E-mail: b.szymanska@powiat.cieszyn.pl

Sandra Paulina Madzia - Młodszy Referent

 

Forum Inicjatyw Prozdrowotnych w Powiecie Cieszyńskim

Forum Inicjatyw Prozdrowotnych w roku 2019 -XV edycja

Tegoroczna 15 edycja Forum Inicjatyw Prozdrowotnych w Powiecie Cieszyńskim rozpoczęła się konferencją 19 marca na sali sesyjnej Starostwa Powiatowego. Główne cele forum to współpraca na rzecz ochrony i poprawy zdrowia mieszkańców Powiatu oraz edukacja prozdrowotna i promocja dobrych praktyk, a jego istotne formy to baza informacji prozdrowotnych oraz spotkania edukacyjne. Szczególnie ważne implementacje praktyczne idei Forum, odbywają się co roku, poprzez działania wspólne lub inicjatywy samodzielne licznych partnerów tego programu. Oficjalnego otwarcia dokonał Starosta Powiatu Cieszyńskiego – Mieczysław Szczurek. W forum uczestniczyło ok. 95 osób, w tym: Wicestarosta Powiatu Cieszyńskiego Janina Żagan, Przewodniczący Rady Powiatu Stanisław Kubicius, Członek Zarządu Powiatu Stanisław Malina, Przewodnicząca Komisji Zdrowia i Pomocy Społecznej Anna Suchanek, przedstawiciele starostwa oraz liczne grono uczestników, które stanowili przede wszystkim przedstawiciele służb sanitarnych, zdrowia, organizacji pozarządowych, nauczyciele, pielęgniarki szkolne oraz żywieniowcy. Moderatorem programu była Barbara Kłosowska Kierownik Biura Promocji Zdrowia, która podkreśliła, że forum zrodziło się z potrzeby wymiany informacji i edukacji prozdrowotnej.

Spotkanie zainaugurowały filmy edukacyjne, wprowadzając obecnych w główne założenia i klimat spotkania. Główną częścią był wykład pt.:” Najczęstsze błędy żywieniowe – co powodują i jak im zaradzić ?”, który wygłosiła mgr inż. Barbara Wojda specjalista ds. żywienia, dietetyk Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie. Prowadząca omówiła błędne nawyki żywieniowe, podając przykłady z praktyki oraz uzasadniła, dlaczego tak ważne dla zdrowia, jest prawidłowe żywienie, uzupełniając wykład prezentacją multimedialną i modelem nowej piramidy zdrowia. Zachęciła do uważnego czytania etykiet na towarach i wyboru tych artykułów, które nie są przetworzone oraz zawierają minimalne ilości cukru, soli oraz konserwantów, polepszaczy smaku i barwników. Po filmie edukacyjnym, dotyczącym kontrolowanych zakupów, prowadząca wręczyła wylosowanej osobie, książkę o potrawach z warzyw. W przerwie był czas na poczęstunek, w postaci pysznego bograczu warzywno-mięsnego, kołacza z serem i domowego czekoladowego piernika z bakaliami. Po przerwie forum Barbara Kłosowska omówiła idee i cele forum oraz planowane tegoroczne działania Biura Promocji Zdrowia. Kolejno dr Agata Plech – Ordynator Oddziału Okulistycznego ZZOZ w Cieszynie, króciutko przybliżyła profilaktykę zaćmy oraz wczesne jej wykrywanie na podstawie badań przesiewowych. Następnie plany działania Cieszyńskiego Stowarzyszenia „Więź” omówiła Prezes Aneta Szydłowska-Kaleta. Podczas jej wystąpienia uczestnikom forum rozdano oryginalne, wypalane ceramicznie serduszka, wykonane na warsztatach terapii zajęciowej przez podopiecznych stowarzyszenia. Kolejno dr Małgorzata Kapuśniak, lekarz specjalista reumatolog Śląskie Centrum Reumatologii, Rehabilitacji i Zapobiegania Niepełnosprawności w Ustroniu, podkreśliła wagę profilaktyki i wczesnego wykrywania Reumatoidalnego Zapalenia Stawów oraz osteoporozy. Program zakończyła Teresa Wałga - Przewodnicząca Rady Programowej Stow. Uniwersytetu Trzeciego Wieku, podkreślając fenomen działania uniwersytetu w Cieszynie. Podsumowując Barbara Kłosowska podziękowała uczestnikom i zachęciła do udziału w warsztatach, konferencjach i konkursach planowanych w tym roku. Uczestnicy otrzymali komplety materiałów, dodatkowo rozdano materiały edukacyjne, w tym: poradniki oraz plakaty i informacje wydane przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie oraz przygotowane ZZOZ w Cieszynie i Śl. Centrum Reumatologii, Rehabilitacji i Zapobiegania Niepełnosprawności w Ustroniu.

Fotorelację wykonała Barbara Karnas-Greń, Sekcja Promocji Zdrowia ZZOZ w Cieszynie.

Wsparcie organizacyjne i katering zabezpieczył Zespół Placówek Szkolno-Wychowawczo- Rewalidacyjnych  w Cieszynie, zaś czekoladowy piernik- Fundacja św. Antoniego z Ustronia.

Serdecznie dziękujemy wszystkim za udział oraz wsparcie i organizację forum.

Uprzejmie informujemy, że nadal zbieramy informacje w celu zaktualizowania bazy danych o działaniach prozdrowotnych, realizowanych przez: gminy, jednostki, organizacje pozarządowe, związki wyznaniowe, podmioty kościelne i inne instytucje i firmy na terenie Powiatu Cieszyńskiego w bieżącym roku pn.: „FORUM INICJATYW PROZDROWOTNYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W ROKU 2019”

Informacje w postaci tabeli (wg wzoru ) należy przesłać tylko w formie elektronicznej na adres e-mail: pz@powiat.cieszyn.pl

Inne załączniki:
- Tabela FIP w wersji edytowalnej: Pobierz plik ( DOC, 0,04MB)
- Baza danych FIP 2019: Pobierz plik ( DOC, 2,30MB)

Zdrowie psychiczne

Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017-2020

Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017-2020 został przyjęty przez Zarząd Powiatu Cieszyńskiego uchwałą nr 759 /ZP/V/17 z dnia 23.11.2017 r. Dziękujemy za współpracę członkom Zespołu Koordynującego i pozostałym instytucjom.

Spotkanie w ZZOZ w Cieszynie 27.11.208r. - dotyczące pilotażu Centrum Zdrowia Psychicznego

Inne załączniki:
- Uchwała w sprawie przyjęcia Powiatowego Programu Zdrowia Psychicznego na lata 2017-2020: Pobierz plik ( DOCX, 0,02MB)
- Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017-2020: Pobierz plik ( DOCX, 0,23MB)

VIII Regionalna Olimpiada Wiedzy O Zdrowiu Psychicznym

Serdecznie zapraszamy do udziału w VIII EDYCJI REGIONALNEJ OLIMPIADY WIEDZY  O ZDROWIU PSYCHICZNYM, realizowanej przy współpracy Powiatów: Bielskiego, Cieszyńskiego i Żywieckiego oraz Miasta Bielska - Białej przy wsparciu patronackim i naukowym Akademii Techniczno – Humanistycznej w Bielsku-Białej. Jej głównym celem jest profilaktyka problemów zdrowia psychicznego i poprawa dobrostanu psychicznego społeczeństwa, zaś tematem wiodącym „Kształtowanie postaw korzystnych dla zdrowia psychicznego”.

 

regulamin
Inne załączniki:

Programy polityki zdrowotnej

Uchwała w sprawie zatwierdzenia protokołu z posiedzenia Komisji Konkursowej, powołanej w celu wyboru realizatora programu polityki zdrowotnej "4 minuty, które decydują o życiu" w latach 2019-2021

Zarząd Powiatu Cieszyńskiego uchwałą 103/ZP/VI/19 z dnia 21.03.2019 zatwierdził protokół z posiedzenia Komisji Konkursowej w dniu 14 marca 2019r., powołanej w celu wyboru oferty na realizację programu polityki zdrowotnej „4 minuty, które decydują o życiu” w latach 2019-2021 i powierzył realizację programu polityki zdrowotnej „4 minuty, które decydują o życiu” w latach 2019-2021 firmie MEDRES s.c. z siedzibą: 41-911 Zabrze ul. Legnicka 21.

- Program 2019-2021: Pobierz plik ( PDF, 0,75MB)
- Uchwała nr 103: Pobierz plik ( PDF, 0,38MB)

Program polityki zdrowotnej "4 minuty, które decydują o życiu" - 2019 - wiosenne szkolenia

Regulamin, załączniki:
- Zał. 1 zgłoszenie szkoły: Pobierz plik ( DOC, 0,03MB)
- Zał. 2 zgłoszenie uczniów: Pobierz plik ( DOC, 0,03MB)
- Zał. 3 zgoda rodzica: Pobierz plik ( DOC, 0,03MB)
- Regulamin 4 minuty: Pobierz plik ( DOC, 0,05MB)

Akademia Ruchu

Akademia Ruchu 2019

Zakończyła się rejestracja na wiosenną edycję „Akademii Ruchu”. Osoby zarejestrowane zapraszamy na zajęcia wg planu i zgodnie z regulaminami zajęć.

- Plan zajęć Akademii Ruchu 2019: Pobierz plik ( DOCX, 0,02MB)
Inne załączniki: https://www.youtube.com/watch?v=51FUEdvyRIk
Regulaminy:
- Regulamin pilates wtorek: Pobierz plik ( DOC, 0,04MB)
- Regulamin zumba poniedziałek i środa: Pobierz plik ( DOC, 0,05MB)
- Regulamin aerobik środa: Pobierz plik ( DOC, 0,04MB)
- Regulamin pilates piątek: Pobierz plik ( DOC, 0,04MB)

Szkolenia - konferencje - warsztaty

Konferencja "Bajkoterapia jako skuteczna metoda wspierania emocjonalnego rozwoju dziecka"

Konferencja odbędzie się 13 czerwca br. o godz. 11 na sali sesyjnej Starostwa Powiatowego w Cieszynie przy ul. Bobreckiej 29.

Zgłoszenia przyjmujemy na kontakt 33-4777216 lub 534 967 028 do 6 czerwca br., decyduje kolejność zgłoszeń. Zapraszamy.


AKCJA „Żyj zdrowo - warsztaty dla osób dojrzałych"

22 marca br. w godzinach od 10.00 do 13.00 na sali sesyjnej Starostwa Powiatowego w Cieszynie przy ul. Bobreckiej 29 odbyła się nieodpłatna akcja dla seniorów.            

Myślą przewodnią warsztatów było propagowanie stylu życia, sprzyjającego długowieczności i zdrowemu starzeniu się, akcja stanowiła uzupełnienie konferencji pn.: „Jak mądrze dbać o zdrowie w dojrzałym wieku” Stowarzyszenia Uniwersytet III Wieku w Cieszynie.

W ramach akcji przeprowadzono łącznie 490 bezpłatnych porad i konsultacji oraz badań profilaktycznych, w tym: badania przesiewowe w kierunku zaćmy z poradami okulistycznymi, pomiary BMI, tkanki tłuszczowej, tlenku węgla, RR tętniczego, spirometrię, pulsoksymetrię, porady geriatryczne , w zakresie prewencji chorób zakaźnych, cukrzycy, rehabilitacyjne, dietetyczne, psychologiczne, z zakresu ziołolecznictwa, podologiczne i pielęgnacji stóp, dotyczące bezpieczeństwa i prewencji narkotykowej, praw konsumenckich oraz informacje w zakresie działań NFZ,  rozdano także 20 bonów po 30 zł na badania laboratoryjne, 31 kart seniora oraz suplementy diety bonifraterskie, a także wiele ciekawych materiałów informacyjno-edukacyjnych: ulotki, poradniki, foldery, przepisy. W akcji udział wzięli specjaliści z ZZOZ Szpitala Śląskiego: okulista  dr n. med. Agata Plech, geriatra lek. Ewa Sitkiewicz, pielęgniarka oddziałowa Oddziału obserwacyjno- zakaźnego Beata Bartoszewska, fizjoterapeutki mgr Romana Dobrowlańska – Wrońska i mgr Joanna Mendroch, dietetyczki Beata Czernik i Bożena Hoinkes, psycholog z Centrum Zdrowia Psychicznego mgr Adam Wójcik, specjaliści z BESKIDMED, podolog dr Katarzyna Adamczyk z firmy Pedimedica, z Pow. Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej - sekcji oświaty zdrowotnej  - Irena Piekar i Tomasz Pniok, z Chrześcijańskiej Służby Charytatywnej -mgr Włodzimierz Pilch,  z Zakonu Bonifratrów – Brat Jan z Dukli OH – Grzegorz Ścieranka , z Laboratorium Diaklin – Dyrektor Handlowy Barbara Waliczek, z Powiatowej Komendy Policji – Aspirant Sztabowy Tomasz Pszczółka, z Urzędu Miejskiego w Cieszynie Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich i Działalności Gospodarczej- Grzegorz Soboszek, Powiatowy Rzecznik Konsumentów- Klaudia Bohucka, z NFZ w Cieszynie - Marta Konderla i Iwona Stępień, instruktor dietetyki Katarzyna Trombik i koordynatorzy: z ramienia ZZOZ-Barbara Karnas Greń, która wykonała sesję zdjęciowa, z ramienia Starostwa Powiatowego w Cieszynie Barbara Kłosowska Kierownik Biura Promocji Zdrowia i Mł. Referent Sandra Madzia.

Serdecznie dziękujemy za zaangażowanie wszystkim specjalistom.


Wiosenna edycja „Bajki, które leczą”

Wiosenna edycja akcji czytelniczej „Bajki, które leczą” skierowana do chorych dzieci, małych pacjentów Szpitala Śląskiego w Cieszynie rozpoczęła się 2 kwietnia, potrwa do 31 maja 2019r. we  wtorki od godz. 15.00 – 15.30. Czytają uczniowie ZSB w Cieszynie pod opieką koordynatorów.

- Regulamin akcji: Pobierz plik ( DOC, 0,05MB)
Inne załączniki:
- Załącznik nr 1 zgłoszenie: Pobierz plik ( DOC, 0,05MB)
- Załącznik nr 2 zgoda na udział: Pobierz plik ( DOC, 0,04MB)

Konkursy z nagrodami

Finał konkursu "Zdrowie po cieszyńsku" - bajki, gry

WYNIKI KOŃCOWE :

BAJKA/BAŚŃ-GRUPA MŁODSZA

I Miejsce - Bartłomiej Sochacki za pracę nr 9 „O Jozefie, co sprawowoł bótki a ludzki zdrowi” Uczeń kl. 4b Szkoły Podstawowej im. „Trzech Braci” w Hażlachu, opiekun Małgorzata Banot

II Miejsce –Nadia Nalepa za pracę nr 14 „Pomoc wróżki” uczennica kl. 1c Szkoły Podstawowej T. Kościuszki w Górkach Wielkich, opiekun Katarzyna Holisz

III Miejsce –Tomasz Holeksa za pracę nr 28 „Rodzinka” uczeń kl. 5a Szkoły Podstawowej K. K. Baczyńskiego w Zebrzydowicach, opiekun Katarzyna Dynek

Opiekun wyróżniony – Małgorzata Banot

BAJKA/BAŚŃ-GRUPA STARSZA

I Miejsce –Ewelina Cichy za pracę nr 5 „ O Wiślanku, który szukał zdrowia” kl. 8 OPDiR Dom Dziecka w Międzyświeciu, opiekun Klaudia Hanzel

II Miejsce –Julia Hanzel za pracę nr 17 „O cieszyńskich śniadaniach, dziwnych kijach i … mądrości ludzi” uczennica kl. 3 gim. Szkoły Podstawowej w Kaczycach, opiekun Mirela Sikora

III Miejsce –Dominika Pilch za pracę nr 6 „Szanuj swe zdrowie” uczennica kl.1 II Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kopernika w Cieszynie, opiekun Anna Waschut

GRA EDUKACYJNA

I Miejsce – za grę nr 13 „Rotunda zdrowia” Paulina Panak, Wiktoria Bury, uczennice kl.8 Szkoły Podstawowej im. K. K. Baczyńskiego w Zebrzydowicach, opiekun Katarzyna Dynek

II Miejsce – za grę nr 12 „Studnia zdrowia” Julia Romanowska uczennica kl.7 Szkoły Podstawowej nr 1 w Cieszynie, opiekun Marzena Mazur

III Miejsce – za grę nr 1 „Wędrówka skoczka konika szachowego po Śląskiej Ziemi” Julia Stekla, Nikodem Kolczarek uczniowie kl.2 Zespołu Szkół w Pruchnej Szkoła Podstawowa, opiekun Sonia Krzempek

Opiekun wyróżniony – Katarzyna Dynek

Regulamin i plakat:
- Plakat Zdrowie po cieszyńsku 2019: Pobierz plik ( JPEG, 0,58MB)
- Regulamin Zdrowie po cieszyńsku 2019: Pobierz plik ( DOC, 0,07MB)
Inne załączniki:
- Załącznik nr 1 -zgłoszenie: Pobierz plik ( DOC, 0,05MB)
- Załącznik nr 2 - zgoda rodzica: Pobierz plik ( DOC, 0,05MB)

Finał konkursu "Zdrowie po cieszyńsku" - scenki teatralne

WYNIKI KOŃCOWE

GRUPA MŁODSZA

I Miejsce: scenka „Będąc młodą lekarką” Niepublicznej Szkoły Podstawowej „Odyseja” w Strumieniu, grupa w składzie: Jakub Król, Zuzanna Król, Lena Mroczkowska, Hanna Kustosik pod opieką dyr. Aliny Czekaj, która otrzymała wyróżnienie dla opiekuna;

II Miejsce: scenka "Mączka gotuje" Szkoły Podstawowej im. „Trzech Braci” w Hażlachu, grupa w składzie: Dżesika Wilczek, Hanna Gabzdyl, Zuzanna Mucha, Julia Kozieł pod opieką Małgorzaty Banot i Anety Milanowskiej-Trojszczak

III Miejsce: scenka „Zawody sportowe u księcia” Szkoły Podstawowej Nr 1 w Chybiu, grupa w składzie: Klaudia Bąk, Julita Janota, Natalia Mancewicz, Aniela Stocka, opiekun Danuta Kajstura.

GRUPA STARSZA

I Miejsce: scenka „Za moich czasów” Klimatycznej Szkoły Podstawowej nr 2 w Ustroniu, grupa w składzie: Aleksandra Gąsior, Julia Fuczyło, Julia Gregorska, Paulina Kowalczyk

Wyróżnienie zdobyły Panie: Joanna Karp i Małgorzata Ściślewska.

II Miejsce: scenka „Dziecka mają recht” Szkoły Podstawowej w Marklowicach Górnych, grupa w składzie: Karol Kłopeć, Oskar Augustyn, Nikola Świerczek, Zuzanna Kasza pod opieką Doroty Kłopeć;

III Miejsce: scenka „W Cieszynie do pomyślenia” Szkoły Podstawowej nr 1 w Cieszynie, grupa w składzie: Madeleine Bisch, Anna Iskrzycka, Magdalena Juroszek, Anna Hernik pod opieką Beaty Kalińskiej.

Na finał zostali zaproszeni laureaci wszystkich kategorii, czyli za bajkę, grę i scenki wraz z ich opiekunami. Dyplomy i nagrody rzeczowe wręczył Starosta Powiatu Mieczysław Szczurek oraz Wicestarosta Powiatu Janina Żagan. Barbara Kłosowska Kierownik Biura Promocji Zdrowia, koordynowała program od strony merytorycznej, zaś organizacyjnej wraz z Sandrą Madzią.

Serdecznie dziękujemy Jurorom za przeczytanie i ocenę bajek, gier i scenek teatralnych.

Dziękujemy Mediom za udział, za wsparcie: Marcie Szymik i Stanisławowi Konopce z Portalu OX, oraz Katarzynie Raszce Sodzawiczny -rzecznikowi prasowemu starostwa za sesję zdjęciową.

Serdecznie dziękujemy Bibliotece Miejskiej i Dyrektorowi Stowarzyszenia Rozwoju i Współpracy Regionalnej „Olza“ za przekazanie laureatom gier „Wszędobyl” oraz Dyrekcji i pracownikom COK w Cieszynie za udostępnienie auli, sympatyczną atmosferę i miłe wsparcie.

Laureatom serdecznie gratulujemy, a Jurorom i uczestnikom dziękujemy za udział w konkursie.


Akcje i kampanie profilaktyczne

Wakacyjny Tydzień Zdrowia w Ustroniu - akcja na rynku miasta w dniach 1-5 lipca w godzinach 9.00 - 13.00 - planowanie w toku


Powiatowa Kampania Profilaktyczna „Żyj bez uzależnień”2019

Regulamin:
- Regulamin kampanii: Pobierz plik ( DOC, 0,08MB)
Inne załączniki:
- Zał. 3 zgoda ucznia pełnoletniego: Pobierz plik ( DOC, 0,04MB)
- Zał. 1 zgłoszenie szkoly: Pobierz plik ( DOC, 0,05MB)
- Zał. 2 zgoda rodzica: Pobierz plik ( DOC, 0,04MB)

Wiosenna edycja akcji czytelniczej „Bajki, które leczą”

Wiosenna edycja akcji czytelniczej „Bajki, które leczą” skierowana do chorych dzieci, małych pacjentów Szpitala Śląskiego w Cieszynie rozpoczęła się 2 kwietnia, potrwa do 31 maja 2019r. we  wtorki od godz. 15.00 – 15.30. Czytają uczniowie ZSB w Cieszynie pod opieką koordynatorów.


Dane epidemiologiczne

Zdrowie mieszkańców Powiatu Cieszyńskiego w liczbach

W załączniku udostępniamy Państwu opracowane wybrane dane o zdrowiu mieszkańców Powiatu Cieszyńskiego w roku 2016. Informacje pochodzą ze strony internetowej Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach: www.katowice.uw.gov.pl .

Inne załączniki:
- Powiat Cieszyński 2016: Pobierz plik ( DOCX, 1,54MB)
- Powiat Cieszyński 2015: Pobierz plik ( PDF, 1,16MB)

Wyniki HBSC 2014

W załączniku przedstawiamy publikacje - Zdrowie i zachowania zdrowotne młodzieży szkolnej w Polsce na tle wybranych uwarunkowań socjodemograficznych. Są to wyniki badań HBSC 2014 z Instytutu Matki i Dziecka z Warszawy.

Inne załączniki:
- Wyniki HBSC 2014: Pobierz plik ( PDF, 1,64MB)

Młodzież a uzależnienia

Zachęcamy wszystkich zainteresowanych do zapoznania się z wynikami badań, dotyczącymi używania przez młodzież substancji psychoaktywnych. Badania pokazują skalę zjawiska wśród młodzieży szkół ponadgimnazjalnych powiatu cieszyńskiego w 2005 roku, a także zawierają porównanie wyników uzyskanych w 2005 roku do wyników badań w tym samym zakresie, przeprowadzonych w roku 1999.

Inne załączniki:
- Dane epidemiologiczne: Pobierz plik ( PDF, 1,43MB)
- Raport z badań ankietowych: Pobierz plik ( DOC, 1,17MB)

Biblioteczka

Zdrowie po cieszyńsku - zbiór bajek i baśni

Z przyjemnością informujemy, że ukazała się drukiem kolejna, trzecia już publikacja ze zbiorem wybranych baśń i bajek- laureatów konkursu "Zdrowie po Cieszyńsku"edycja 2016/2017r.

Inne załączniki:
- bajki/baśnie 2017r.: Pobierz plik ( PDF, 0,62MB)

Zdrowie po cieszyńsku 2015 - zbiór bajek i baśni

Z wielką radością udostępniamy Państwu kolejny zbiór bajek i baśni z konkursu "Zdrowie po cieszyńsku" z roku 2015 organizowanego dla dzieci i młodzieży z terenu Powiatu Cieszyńskiego. Życzymy przyjemnej lektury!

Inne załączniki:
- Zbiór bajek i baśni - Zdrowie po cieszyńsku 2015: Pobierz plik ( ODT, 0,17MB)