Pomoc Prawna

wróć

Z uwagi na wprowadzenie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 informujemy, iż podjęto decyzję o udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej tylko i wyłącznie z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość (telefon, e-mail).

Tym samym, celem zapewnienia bezpieczeństwa zarówno osobom korzystającym z nieodpłatnej pomocy prawnej, jak i osobom udzielającym pomocy, do odwołania nie będzie realizowane bezpośrednie udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej w punktach na terenie Powiatu Cieszyńskiego. 

Aby skorzystać z pomocy udzielanej z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość należy zarejestrować się pod numerem telefonu 33 47 77 239 lub pod linkiem.

W wyznaczonym terminie i uzgodnionej podczas rejestracji formie skontaktuje się z Państwem prawnik.

 

NIEODPŁATNA POMOC PRAWNA I NIEODPŁATNA MEDIACJA W POWIECIE CIESZYŃSKIM

Zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 roku  o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, w Powiecie Cieszyńskim jest udzielana nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatna mediacja.

Nieodpłatna pomoc prawna udzielana jest w Gminach Wisła, Istebna, Goleszów, Brenna, Chybie, Hażlach (w Pogwizdowie i w Hażlachu), Skoczów, Zebrzydowice i Cieszyn w pomieszczeniach nieodpłatnie udostępnionych na ten cel przez samorządy gminne.

 

OSOBY UPRAWNIONE

Uprawnionymi do korzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej są osoby fizyczne, które nie są w stanie ponieść kosztów za odpłatne usługi prawnicze (w tym również osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniające innych osób w ciągu ostatniego roku).

 

REJESTRACJA

W celu uzyskania pomocy w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji należy dokonać wcześniejszej rejestracji pod wskazanym przez Starostę nr tel. (33) 4777 239 (od poniedziałku do piątku w godzinach od 7:30 do 15:30) bądź elektronicznie pod LINKIEM 

rejestracja

Kobiecie, która jest w ciąży udzielanie pomocy prawnej odbywa się poza kolejnością.

 

Do dokonania rejestracji niezbędne jest podanie:

  • inicjałów osoby uprawnionej,
  • nr telefonu osoby uprawnionej,
  • preferowanej daty i godziny wizyty
  • adresu w przypadku porad udzielanych poza punktem osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową i trudnościami w komunikowaniu się.

Wskazanie przez osobę uprawnioną numeru telefonu, wiąże się z potrzebą kontaktu w przypadku wystąpienia sytuacji losowej, wskutek której konieczne byłoby przełożenie planowanej wizyty lub w przypadku udzielenia pomocy prawnej za pomocą środków porozumiewania się na odległość.

W przypadku zamiaru odwołania lub przełożenia terminu wizyty w punkcie pomocy prawnej, osoba uprawniona zobowiązana jest do telefonicznego powiadomienia pracownika Starostwa pod nr telefonu (33) 4777 239.

 

Godzina wizyty w punkcie pomocy prawnej, wskazana podczas telefonicznej rejestracji, jest orientacyjna i może ulec zmianie.

Z ważnych powodów dopuszcza się ustalenie innej kolejności udzielania pomocy, o czym zadecyduje osoba udzielająca pomocy prawnej.

LISTA JEDNOSTEK NIEODPŁATNEGO PORADNICTWA

Zgodnie z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej Starosta Cieszyński sporządza i aktualizuje listę jednostek nieodpłatnego poradnictwa dostępnego dla mieszkańców Powiatu Cieszyńskiego.

W przypadku stwierdzenia przez prawnika udzielającego nieodpłatnej pomocy prawnej, iż przedstawiony przez osobę uprawnioną problem nie wyłącznie charakteru prawnego, wówczas oferta danej jednostki nieodpłatnego poradnictwa może zostać przekazana osobie uprawnionej.

Aktualny plik listy jednostek nieodpłatnego poradnictwa można pobrać pod linkiem:

Lista jednostek nieodpłatnego poradnictwa

lista

 

NIEODPŁATNA POMOC PRAWNA JAKO POMOC DE MINIMIS

  1. Nieodpłatna pomoc prawna udzielana osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającym innych osób w ciągu ostatniego roku jest pomocą de minimis.

  2. Podmiot ubiegający się o pomoc prawną przed uzyskaniem pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy, powinien przedstawić:
    a) wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis i zaświadczenia o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat podatkowych
    lub oświadczenia o wielkości tej pomocy otrzymanej w tym okresie, oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie.
    b) informacje niezbędne do udzielenia pomocy, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2020 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis.

  3. Po złożeniu wyżej wymienionych dokumentów należy dokonać rejestracji telefonicznej 33 4777 239 lub elektronicznej.

  4. Po udzielonej pomocy beneficjentowi zostanie wydane zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis.

    Pouczenia:

    1. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej pomoc publiczna jest monitorowana. Monitorowanie pomocy publicznej obejmuje gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji o udzielanej pomocy publicznej, w szczególności o jej rodzajach, formach i wielkości, oraz przestrzeganie krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.

    2. Zgodnie z art. 11 a ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, fakt udzielenia pomocy jest upubliczniany przez udostępnienie wymaganych danych na stronie internetowej Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
 

OPINIE

Osoby uprawnione mogą przekazywać Staroście opinie o udzielonej pomocy:

  • umieszczając je w urnie znajdującej się w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji lub
  • telefonicznie pod nr telefonu (33) 4777 239 lub
  • za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej na adres mailowy wo@powiat.cieszyn.pl lub
  • listownie (Starostwo Powiatowe w Cieszynie, ul. Bobrecka 29, 43-400 Cieszyn).

 

Wykaz lokali, w których udzielana jest nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatna mediacja na terenie Powiatu Cieszyńskiego wraz z informacją kto świadczy pomoc oraz godzinami otwarcia punktów znajduje się w harmonogramie.

 

NIEODPŁATNA POMOC PRAWNA I NIEODPŁATNA MEDIACJA NA TERENIE POWIATU CIESZYŃSKIEGO

L.p.

Lokalizacja
punktu

Kto świadczy
pomoc prawną

Godziny
otwarcia

1a.

GMINA WISŁA

Pl. B. Hoffa 3 lokal 6

budynek Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej

ADWOKAT
Joanna Mrowiec (identyfikator: PC/1a/1)

Remigiusz Buchalik (identyfikator: PC/1a/2)

 

wtorek 1100 – 1600

środa 800 – 1300

1b.

GMINA ISTEBNA

Istebna 550

budynek Zespołu Szkół w Istebnej

ADWOKAT
Jakub Niesłanik (identyfikator: PC/1b/1)

Ewelina Broy (identyfikator: PC/1b/2)

poniedziałek 800 – 1300

piątek 1300 – 1800

2.

GMINA GOLESZÓW

ul. Cieszyńska 29 lokal 22

budynek Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej

RADCA PRAWNY
mediator Anna Górka (identyfikator: PC/2b/1)

Danuta Kubica (identyfikator: PC/2b/2)

poniedziałek 900 – 1400

piątek 900 – 1400

 

3.

GMINA BRENNA
Górki Małe, ul. Zalesie 3

budynek Ośrodka Zdrowia


ADWOKAT
mediator Sonia Mojeścik-Soczewica (identyfikator: PC/2a/1)

mediator Bartłomiej Wiecheć (identyfikator: PC/2a/2)

środa 1000 – 1500

piątek 900 – 1400

 

 

4.

GMINA SKOCZÓW

ul. Mickiewicza 9 lokal 3

budynek Miejskiego Centrum Kultury oraz Biblioteki Publicznej

RADCA PRAWNY

Paweł Lorenc (identyfikator: PC/3/1)

Karolina Ryncarz (identyfikator: PC/3/2)

Rafał Palion (identyfikator: PC/3/3)

mediator Piotr Banach (identyfikator: PC/3/4)

mediator Jacek Sularz (identyfikator: PC/3/5)

poniedziałek 800 – 1200

wtorek 800 – 1200

środa 1200 – 1600

czwartek 800 – 1200

piątek 800 –1200

5A.

 

 

 

 

5B.

GMINA HAŻLACH

Hażlach ul. Główna 37

budynek Gminnej Biblioteki Publicznej


Pogwizdów ul. Katowicka 5

budynek Gminnej Biblioteki Publicznej

ORGANIZACJA POZARZĄDOWA

Stowarzyszenie na rzecz Integracji TRIANON PL

43-400 Cieszyn, ul. Bielska 4

adwokat - Mikołaj Zięba (identyfikator: PC/6/1)

adwokat - Krzysztof Zagóra (identyfikator: PC/6/2)

adwokat - Igor Bocheński (identyfikator: PC/6/3)

adwokat - Bartłomiej Wiecheć (identyfikator: PC/6/4)

 

adwokat - Ewa Lanc (identyfikator: PC/6/5)

adwokat - Kinga Michalczyk (identyfikator: PC/6/6)

adwokat - Przemysław Piotrowski (identyfikator: PC/6/7)

radca prawny - Michał Massalski (identyfikator: PC/6/8)

poniedziałek 1500 – 1900

wtorek 1500 – 1900

środa 1500 – 1900

 

 

środa 1400 – 1800

piątek 1400 – 1800

 

6.

GMINA CHYBIE
ul. Bielska 78

budynek Urzędu Gminy

ORGANIZACJA POZARZĄDOWA

Stowarzyszenie na rzecz Integracji TRIANON PL

43-400 Cieszyn, ul. Bielska 4

adwokat - Karolina Machajska (identyfikator: PC/7/1)

adwokat - Igor Bocheński (identyfikator: PC/7/2)

adwokat - Kinga Michalczyk (identyfikator: PC/7/3)

 

adwokat - Krzysztof Zagóra (identyfikator: PC/7/4)

radca prawny - Michał Massalski (identyfikator: PC/7/5)

adwokat - Przemysław Piotrowski (identyfikator: PC/7/6)

adwokat - Bartłomiej Wiecheć (identyfikator: PC/7/7)

adwokat - Mikołaj Zięba (identyfikator: PC/7/8)

poniedziałek 800 – 1200

wtorek 1230 – 1630

środa 1100 – 1500

czwartek 800 – 1200

piątek 800 – 1200

 

7.

GMINA ZEBRZYDOWICE

ul. Ks. A. Janusza 6

Budynek Urzędu Gminy Zebrzydowice

ORGANIZACJA POZARZĄDOWA

Stowarzyszenie Sursum Corda

33-300 Nowy Sącz, ul. Lwowska 11

 

adwokat - Michalina Wąsowska-Żak (identyfikator: PC/4/1)

adwokat - Wojciech Kała (identyfikator: PC/4/2)

adwokat - Maciej Kościelniak (identyfikator: PC/4/3)

adwokat - Kinga Kopeć-Pychyńska (identyfikator: PC/4/4)

poniedziałek 800 – 1200

wtorek 800 – 1200

środa 1400 – 1800

czwartek 800 – 1200

piątek 1300 – 1700

 

8.

CIESZYN

ul. Bobrecka 29

budynek Starostwa Powiatowego w Cieszynie

ORGANIZACJA POZARZĄDOWA

Stowarzyszenie Na Rzecz Integracji TRIANON PL

43-400 Cieszyn, ul. Bielska 4

adwokat - Igor Bocheński (identyfikator: PC/5/1)

radca prawny - Michał Massalski (identyfikator: PC/5/2)

adwokat/mediator - Bartłomiej Wiecheć (identyfikator: PC/5/3)

 

radca prawny/mediator Ewa Rytek (identyfikator: PC/5/4)

adwokat - Przemysław Piotrowski (identyfikator: PC/5/5)

adwokat - Mikołaj Zięba (identyfikator: PC/5/6)

adwokat - Ewa Lanc (identyfikator: PC/5/7)

adwokat - Kinga Michalczyk (identyfikator: PC/5/8)

poniedziałek 1500 – 1900

wtorek 1500 – 1900

środa 1500 – 1900

czwartek 1500 – 1900 (specjalizacja nieodpłatna mediacja)

piątek 800 – 1200

 

 

Dodatkowe informacje dotyczące udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji znajdziecie Państwo w poniższych załącznikach:

 

  1. Lokalizacja punktów NPP- rozmieszczenie na mapie powiatu
  2. Informacja o zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej
  3. Informacja o pomocy prawnej dla osób ze znaczną niepełnosprawnością i trudnościami w komunikowaniu się
  4. Lista jednostek nieodpłatnego poradnictwa
  5. Wzór karty informacyjnej poradnictwa
  6. Wzór opinii osoby uprawnionej o udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej
  7. Klauzula informacyjna (ochrona danych osobowych RODO)
  8. Pomoc de minimis- wzór oświadczenia
  9. Pomoc de minimis- wzór formularza informacji
  10. Pomoc de minimis- instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza
  11. Pomoc de minimis- wzór formularza informacji (usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym)

 

Nieodpłatna pomoc prawna w Powiecie Cieszyńskim

Rejestracja telefoniczna: 33 4777 239 lub elektroniczna

Nieodpłatna pomoc prawna udzielana jest w Gminach Wisła, Istebna, Goleszów, Brenna, Chybie, Hażlach (w Pogwizdowie i w Hażlachu), Skoczów, Zebrzydowice i Cieszyn w pomieszczeniach nieodpłatnie udostępnionych na ten cel przez samorządy gminne.

Punkty w Gminach Wisła, Istebna, Brenna, Goleszów oraz Skoczów, prowadzone są przez adwokatów i radców prawnych wskazanych odpowiednio przez Okręgową Radę Adwokacką oraz Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych. Natomiast punkty nieodpłatnej pomocy prawnej usytuowane na terenie Gminy Cieszyn, Hażlach (w Pogwizdowie i w Hażlachu), Chybie oraz Zebrzydowice powierzone zostały organizacjom pozarządowym wyłonionym w otwartych konkursach ofert.

 

Artykuły

Wydziedziczenie

Prawo spadkowe

Wydziedziczę Cię! To sformułowanie niewątpliwie może wprowadzić adresata w niemałą konsternację. Nic dziwnego; podskórnie odbieramy wydziedziczenie jako coś negatywnego, piętnującego nasze zachowanie, krzywdzącego i niekiedy... niesprawiedliwego.

Czy są to słuszne odczucia, ocenić pomoże poniższa analiza.

Czym jest wydziedziczenie i jakie są konsekwencje wydziedziczenia?

Wydziedziczenie skutkuje tym, że osoba należąca do kręgu osób uprawnionych do zachowku nie nabędzie w chwili otwarcia spadku prawa do zachowku. Skutki wydziedziczenia przez spadkodawcę jego zstępnego odnoszą się tylko do osoby wydziedziczonego.

Kogo można wydziedziczyć?

Wydziedziczenie dotyczy określonej puli osób, a są to:

  • zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki);
  • małżonek;
  • rodzice.

Jak dokonać wydziedziczenia?

Przede wszystkim wydziedziczenia można dokonać tylko w testamencie, przy czym nie musi być to testament notarialny. Testament może być tak sporządzony, że ogranicza się jedynie do wydziedziczenia, bez powołania spadkobierców – jest to tak zwany testament negatywny.

Do skuteczności wydziedziczenia potrzebne jest skonkretyzowanie osoby, której wydziedziczenie ma dotyczyć. Wskazanie tej osoby powinno być na tyle precyzyjne, aby nie było żadnych wątpliwości o kogo chodzi.

Ważny jest powód wydziedziczenia!

Nie można wydziedziczyć członka rodziny bez ważnego powodu. Skuteczne wydziedziczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy członek rodziny:

  • wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Takie zachowanie wydziedziczanego nie musi być wymierzone wprost przeciwko spadkodawcy. Niewątpliwie muszą być to zachowania nacechowane negatywnie; naganne, naruszające pewne normy społeczne czy moralne. Istotnym jest dla skutecznego wydziedziczenia, aby spadkodawca wyraźnie ujawnił, że nie akceptuje określonych zachowań spadkobiercy, a spadkobierca takie wskazanie zignorował. Wśród potencjalnych powodów mieszczących się w tej przesłance wymienia się: niemoralne prowadzenie się, handel narkotykami, czy znęcanie się nad osobami bliskimi;
  • dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci. Do wydziedziczenia nie jest potrzebne skazanie za określone przestępstwo. Niemniej wymagane jest przedstawienie niepodważalnych dowodów, iż do takowego doszło, co oceniać będzie sąd cywilny;
  • uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Ta przesłanka jest jedną z najczęściej wymienianych; jednakże nie zawsze bywa skuteczna. Przede wszystkim, aby móc mówić o uporczywym niedopełnieniu obowiązków rodzinnych należy określić, że musi ono być długotrwałe, świadome i zawinione – po stronie spadkobiercy. Jednorazowe zdarzenia nie uzasadniają wydziedziczenia. Wśród najczęściej występujących powodów podaje się: wszczynanie awantur, wyrzucenie spadkodawcy z domu, zerwanie więzi, kontaktów, nieudzielenie opieki czy brak pomocy w chorobie.

Dowody?

Sporządzając testament u notariusza, tenże nie jest władny analizować przyczyn wydziedziczenia. Faktycznie, to na testatorze spoczywa pewien obowiązek zachowania dowodów, które będą poparciem dla takiej decyzji. Dlaczego? Albowiem tylko spadkodawca zna najlepiej kontekst relacji ze spadkobiorcą i powody wydziedziczenia. Winien on, dla zabezpieczenia swojej woli, zgromadzić dowody, które w razie podjęcia próby podważenia wydziedziczenia – będą świadczyły o zasadności tejże decyzji.

Wśród materiału dowodowego znaleźć się mogą świadkowie, dokumenty, dokumenty znajdujące się w aktach spraw, zaświadczenia lekarskie, informacje z interwencji Policji – wszystko zależy od przyczyn, jakie zostały wskazane w testamencie.

Potencjalny materiał dowodowy jest niezmiennie ważny, albowiem pomoże spadkobiorcom wskazanym przez spadkodawcę (bądź tym niewydziedziczonym) udowodnić zasadność decyzji zmarłego.

Powództwo o ustalenie skuteczności wydziedziczenia?

W doktrynie przeważa stanowisko, iż spadkodawca może żądać ustalenia, że przysługuje mu prawo wydziedziczenia uprawnionego; innymi słowy, że przesłanki wydziedziczenia w konkretnym przypadku są prawdziwe i zasadne. To bardzo rzadka praktyka. Interes prawny spadkodawcy w takim ustaleniu przejawia się przede wszystkim w usunięciu niepewności co do tego, czy wydziedziczenie będzie skuteczne. Wytoczenie takiego powództwa może służyć również zabezpieczeniu dowodów na wypadek przyszłego procesu o zachowek. Ustalenie skuteczności wydziedziczenia nie wyklucza ustalenia bezskuteczności wydziedziczenia z innego powodu, a także

Kwestionowanie wydziedziczenia.

Wydziedziczony ma możliwość podjęcia prób podważenia skuteczności wydziedziczenia. Możliwymi sposobami jest podważenie samego testamentu (co w przypadku aktu notarialnego jest trudne), podważenie istnienia przesłanki wydziedziczenia albo wykazanie, że spadkodawca przebaczył spadkobiorcy.

Przebaczenie niweluje skutek wydziedziczenia.

Czy istnienie testamentu zawierającego wydziedziczenie już całkowicie przekreśla wydziedziczonego prawa do spadku/zachowku? Nie.

Spadkodawca może dokonać aktu wybaczenia wydziedziczonemu. Wybaczenie wówczas musi dotyczyć przyczyny ujętej w testamencie i stanowiącej przesłankę wydziedziczenia. Nie ma znaczenia, czy spadkodawca zdawał sobie sprawę, że przebaczenie niweluje skutek wydziedziczenie, nie ma znaczenia forma przebaczenia, ani to, że spadkobiorca pomimo wybaczenia nadal postępował niewłaściwie.

Po przebaczeniu za czyn będący podstawą wydziedziczenia, zniwelowany zostanie skutek wydziedziczenia. Kolejny czyn stanowiący przesłankę wydziedziczenia musi być – dla skutecznego wydziedziczenia objęty kolejnym testamentem.

Reasumując, warunkami skutecznego wydziedziczenia są:

  • sporządzenie ważnego testamentu zawierającego oświadczenie o wydziedziczeniu;
  • wskazanie w testamencie osoby wydziedziczanej;
  • wskazanie ustawowej przyczyny wydziedziczenia konkretnej osoby;
  • brak przebaczenia.

Kilka ciekawych orzeczeń dotyczących wydziedziczenia:

Istnienie sporów rodzinnych, wynikających z odmiennych zapatrywań na sprawy bieżące, czy w sferze podejmowanych decyzji w sytuacjach szczególnych (np. miejsca i sposobu pochówku osoby zmarłej – członka rodziny, rozstrzygnięć w sprawie spadkobrania), nie są niczym nietypowym i same w sobie nie stanowią o sprzeniewierzeniu się obowiązkom rodzinnym, tym bardziej w sposób uporczywy, zwłaszcza, że jeśli na przykład chodzi o sprawę spadku po zmarłej siostrze powódki, to nie sposób zarzucić powódce wysuwania roszczeń wykraczających poza zakres jej dziedziczenia ustawowego.” Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - I Wydział Cywilny z dnia 2 sierpnia 2019 r. I ACa 824/18

„Niewątpliwie do najbardziej typowych przykładów niedopełniania obowiązków w rozumieniu art. 1008 pkt 3 KC należy zaliczyć brak osobistej troski czy zainteresowania chorym spadkodawcą oraz zerwanie kontaktów z nim. Natomiast za obowiązek rodzinny w rozumieniu ww. przepisu nie może być poczytywane nieprzyjęcie darowizny od spadkodawcy.” Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku - I Wydział Cywilny z dnia 12 czerwca 2019 r. I ACa 211/19

W przypadku alkoholizmu nie może być mowy o umyślności i uporczywości działania wobec woli spadkodawcy, lecz o nieprzezwyciężalnym przymusie wywołanym chorobą. Dlatego też należy uznać, że uprawniony może być wydziedziczony z powodu alkoholizmu, o ile w chwili sporządzenia testamentu, był w stanie przeciwstawić się nałogowi. Alkoholizm będącym zaburzeniem psychicznym stanowi ewentualnie podstawę ubezwłasnowolnienia.” Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu - I Wydział Cywilny z dnia 22 listopada 2018 r. I ACa 126/18

„W pojęciu „zaniedbywanie wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych” mieści się również takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych. Dotyczy to wszczynania ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy brak okazywania zainteresowania jego sprawami.” Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie - I Wydział Cywilny z dnia 7 listopada 2017 r. I ACa 515/17

Adwokat Kinga Michalczyk

___________________________________________

Niniejsza publikacja nie stanowi wiążącej porady prawnej, albowiem takowa winna być dostosowana do indywidualnego stanu faktycznego.

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Wydanie świadectwa pracy to obowiązek pracodawcy

Świadectwo pracy jest dokumentem potwierdzającym- przede wszystkim- staż zatrudnienia u konkretnego pracodawcy oraz istotne aspekty tegoż zatrudnienia, włącznie ze sposobem zakończenia stosunku pracy. Dane zawarte na świadectwie pracy mają znaczenia dla ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Świadectwo pracy zawiera fakty, nie oceny czy opinie.

Po zakończeniu stosunku pracy, przy założeniu, iż pracownik i pracodawca rozstają się już definitywnie- na pracodawcy ciąży obowiązek wydania byłemu już pracownikowi- świadectwa pracy. Obowiązek ten powstaje w dniu, w którym następuje ustanie stosunku pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy (wtedy świadectwo wydawane jest na wniosek pracownika). Świadectwo pracy można wręczyć bezpośrednio pracownikowi albo osobie pisemnie przez niego upoważnionej. W ostateczności (z przyczyn usprawiedliwionych), świadectwo pracy winno zostać przesłane.

Jeżeli pracownik uważa, że wydane mu świadectwo pracy zawiera nieprawdziwe lub niepełne informacje, może (a nawet powinien) wystąpić do byłego pracodawcy o sprostowanie tego świadectwa. Z wnioskiem o sprostowanie świadectwa pracownik może wystąpić w ciągu 14 dni (do 06.09.2019 r.- 7 dni) od dnia otrzymania świadectwa. Pouczenie w tej sprawie powinno zostać zamieszczone w świadectwie pracy.

Co istotne, do wydania świadectwa pracy nie jest potrzebny wniosek pracownika. Wydanie świadectwa pracy pod warunkiem? Niemożliwe! Wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą, czy spełnienia przez pracownika określonego warunku.

Warto również zaznaczyć, że zgodnie z art. 282 § 1 pkt 3 kodeksu pracy, niewydanie pracownikowi świadectwa pracy stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1000 do 30 000 zł.

Warto wiedzieć, że pracownikowi przysługują określone roszczenia związane ze świadectwem pracy, a to: roszczenie o wydanie świadectwa pracy, roszczenie o sprostowanie/uzupełnienie świadectwa pracy, roszczenia odszkodowawcze związane z niewydaniem w terminie lub wydaniem nieprawidłowego świadectwa pracy. Opóźnienie w wydaniu świadectwa pracy może, przy spełnieniu innych przesłanek, uzasadnić żądanie pracownika o odszkodowania, w sytuacji gdy pracownik poniesie przez to szkodę.

Adwokat Kinga Michalczyk

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Upadłość konsumencka- kiedy dojdzie do umorzenia zobowiązań?

Wiele osób upatruje w postępowaniu o ogłoszenie upadłości konsumenckiej uzyskanie wolności finansowej; umorzenia wszelkich zobowiązań, które doprowadziłyby do stanu niewypłacalności. Nie zawsze to jednak możliwe. Na początku warto zaznaczyć, że ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie oznacza automatycznego umorzenia długów. Ustawodawca uznał za celowe, aby nie wszystkie długi mogłyby być umorzone wskutek tegoż postępowania.

W konsekwencji powyższego nie podlegają umorzeniu:

  • należności alimentacyjne;
  • renty z tytułu odszkodowania za wywołane choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci;
  • wierzytelności z tytułu orzeczonych przez sąd kar grzywny;
  • należności z tytułu obowiązku naprawienia szkody;
  • wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
  • nawiązki;
  • należności z tytułu świadczenia pieniężnego orzeczone przez sąd jako środek karny;
  • należności z tytułu świadczenia pieniężnego orzeczone przez sąd jako środek związany z poddaniem sprawcy próbie;
  • roszczenia o naprawienie szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu;
  • wierzytelności, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Co to oznacza? Jeżeli dłużnik swój stan niewypłacalności wiąże wyłącznie z jednym zadłużeniem, które znajduje się na liście wyłączeń, to bezcelowym jest inicjowanie postępowania. Jeżeli, jednak będąc zdeterminowanym zainicjuje postępowanie, gwarantem jest, że do umorzenia tychże zobowiązań nie dojdzie.

Warto jednak zwrócić uwagę na ostatni podpunkt listy wyłączeń, który podkreśla umyślne działanie dłużnika, rozumiane jako ukrycie, utajenie, celowe nieujawnienie istotnych informacji. Biorąc pod uwagę, że gros dłużników ma dług wobec kilku, kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu podmiotów, nierzadko dochodzi do zagubienia dokumentów dotyczących długów, a sami dłużnicy nie orientują się w swojej sytuacji. Przyjmuje się, że taka sytuacja może być oceniona jako niezawiniona.

Finalnie, syndyk składa sądowi:

  • projekt planu spłaty wierzycieli, albo
  • informację, że zachodzą przesłanki do umorzenia zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, lub
  • informację, że zachodzą przesłanki do warunkowego umorzenia zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, lub
  • informację, że zachodzą przesłanki do odmowy ustalenia planu spłat albo umorzenia zobowiązań lub warunkowego umorzenia zobowiązań.

Kiedy dojdzie do umorzenia długów? Zasadniczo, wykonywanie planu spłaty, może doprowadzić dłużnika do wydania przez sąd postanowienia o umorzeniu pozostałej, niespłaconej części zobowiązań. Całkowite umorzenie długu będzie natomiast możliwe tylko w sytuacji, gdy dłużnik nie będzie posiadał majątku oraz gdy będzie on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat swoich zobowiązań wobec wierzycieli.

Adwokat Kinga Michalczyk

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Ubezwłasnowolnienie całkowite, a częściowe.

Charakterystyka.

Każdy człowiek od chwili urodzenia posiada tzw. zdolność prawną, czyli może być podmiotem praw i obowiązków. Osoba fizyczna z chwilą ukończenia 13 roku życia nabywa prawo do samodzielnego dokonywania tzw. drobnych czynności życia codziennego. Natomiast ukończenie 18 roku życia powoduje, iż dana osoba nabywa pełne prawo do decydowania o swoim życiu. Osoba fizyczna staje się w pełni samodzielną, w rozumieniu przepisów prawa jednostką, i nikt nie ma prawa do sprawowania opieki nad taką osobą.

Ubezwłasnowolnienie z kolei jest istotną ingerencją w sferę praw osobistych danej osoby, co z kolei przekłada się na możliwość takiej osoby do podejmowania decyzji i kierowania swoim postępowaniem.

Charakterystyka

l.p.

 

Ubezwłasnowolnienie całkowite

Ubezwłasnowolnienie częściowe

1

Kto?

Osoba, która ukończyła lat trzynaście.

 

Osoba pełnoletnia.

 

2

Przesłanki.

Jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.

Z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw.

3

Skutki.

Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie może decydować o swoim życiu i podejmować czynności prawnych. Może jedynie zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, jeżeli nie pociąga to za sobą rażącego pokrzywdzenia osoby ubezwłasnowolnionej.

 

Czego ubezwłasnowolniony całkowicie nie może robić:

•    nie może przyjąć darowizny lub sporządzić testamentu;

•    wynająć mieszkania;

•    podarować lub sprzedać swojego majątku;

•    nie może zawrzeć związku małżeńskiego

Osoba częściowo ubezwłasnowolniona może co do zasady podejmować czynności prawne, jednak za zgodą przedstawiciela ustawowego. Natomiast bez jego zgody może jedynie zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego.

 

4

Przedstawiciel ustawowy.

Opiekun.

Kurator.

5

Wynagrodzenie/ wydatki.

Opiekun/kurator nie jest zobowiązany do ponoszenie jakichkolwiek nakładów i wydatków na rzecz podopiecznego.

 

Sąd opiekuńczy przyznaje, na żądanie opiekuna lub kuratora wynagrodzenie. Pokrywane jest ono z dochodów lub majątku osoby ubezwłasnowolnionej. Jeśli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywane jest ze środków publicznych i wypłacane przez ośrodek pomocy społecznej.

 

Kto może zostać opiekunem prawnym  i kuratorem?

Opiekunem lub kuratorem może zostać osoba:

•    posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych;

•    nie ubezwłasnowolniona oraz

•    korzystająca z pełni praw publicznych;

•    ciesząca się nieposzlakowaną opinią, stanem zdrowia pozwalającym na pełnienie funkcji opiekuna lub kuratora oraz nie może być karany za przestępstwo popełnione umyślnie.

Postępowanie w sprawie o ubezwłasnowolnienie

Z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie (bez względu na zakres) mogą wystąpić:

  • małżonek osoby,
  • rodzeństwo,
  • przedstawiciel ustawowy,
  • lub krewni w linii prostej (dziadkowie, rodzice, dzieci wnuki, prawnuki).

Krewni w linii prostej mają prawo wystąpienia z wnioskiem tylko, jeżeli osoba, której wniosek dotyczy, nie ma przedstawiciela ustawowego.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie składa się do sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby, której wniosek dotyczy. Sprawy o ubezwłasnowolnienie rozpoznają wydziały cywilne. Opłata od wniosku wynosi 100 zł.

Co powinien zawierać wniosek o ubezwłasnowolnienie? 

Wniosek powinien zawierać przede wszystkim:

  • wskazanie relacji między wnioskodawcą a osobą, której wniosek o ubezwłasnowolnienie dotyczy, a także przedstawienia właściwych dokumentów potwierdzających te relacje (np.: akt urodzenia wnioskodawcy oraz osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, gdy wnioskodawca jest dzieckiem tej osoby; dodatkowo akt małżeństwa, gdy dziecko zmieniło nazwisko po ślubie);
  • wyjaśnienie stanu cywilnego osoby, która ma być ubezwłasnowolniona oraz przedstawienia aktu urodzenia tej osoby;
  • wskazanie zakresu ubezwłasnowolnienia (częściowe czy całkowite);
  • uzasadnienie wniosku ze wskazaniem przyczyn jego złożenia oraz dokumenty potwierdzające ten stan i uzasadniające wniosek o ubezwłasnowolnienie. Innymi słowy niezbędna jest dokumentacja medyczna, psychiatryczna, psychologiczna, neurologiczna, czy też z ośrodków odwykowych/leczenia uzależnień, która uzasadnia wniosek;
  • we wniosku należy zaznaczyć, czy stan zdrowia uczestnika umożliwia mu osobiste stawienie się w sądzie celem wysłuchania.

Prawidłowe złożenie wniosku spowoduje zainicjowanie sprawy. Obligatoryjnie wysłuchuje się taką osobę; natomiast niemożność porozumienia się zostaje stwierdzone w protokole po wysłuchaniu biegłego lekarza i psychologa uczestniczących w posiedzeniu. W toku postępowania osoba, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, musi być zbadana przez biegłego lekarza psychiatrę lub neurologa, a także psychologa.  Istnieje również możliwość, że sąd kierując się opinią biegłych skieruje osobę, która ma być ubezwłasnowolniona, pod obserwację w zakładzie leczniczym.

Ubezwłasnowolnienie to nie wszystko...

Po uzyskaniu już prawomocnego postanowienia w przedmiocie ubezwłasnowolnienia określonej osoby, sprawa zostaje skierowana do sądu rejonowego. Celem postępowania przed sądem rejonowym jest ustalenie dla osoby ubezwłasnowolnionej opiekuna bądź kuratora.

Ubezwłasnowolnienie – raz na zawsze?

Nie ma wątpliwości, iż stan ubezwłasnowolnionego może ulec zmianom. W razie poprawy stanu psychicznego ubezwłasnowolnionego sąd może zmienić ubezwłasnowolnienie całkowite na częściowe. W razie zaś pogorszenia się stanu psychicznego, sąd zmieni ubezwłasnowolnienie częściowe na całkowite. Z kolei ustanie przyczyn, dla których sąd orzekł ubezwłasnowolnienie, uzasadnia jego uchylenie.

Ubezwłasnowolniony, bez względu na zakres ubezwłasnowolnienia może złożyć wniosek o zmianę bądź uchylenie ubezwłasnowolnienia.

Uwaga!

Kto zgłosił wniosek o ubezwłasnowolnienie w złej wierze lub lekkomyślnie, podlega karze grzywny.

Adwokat Kinga Michalczyk

___________________________________________

Niniejsza publikacja nie stanowi wiążącej porady prawnej, albowiem takowa winna być dostosowana do indywidualnego stanu faktycznego.

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Sądowe ustalenie ojcostwa a uznanie ojcostwa – czym to się różni?

Ustalenie ojcostwa i uznanie ojcostwa są to instytucje, które bardzo często używane są zamiennie- niesłusznie. Co prawda cel ich jest tożsamy- wskazanie ojca dziecka, jednakże są to odmienne procedury, które w dużej mierze różnią się determinacją i wolą rodziców dziecka w ujawnieniu osoby ojca w aktach stanu cywilnego (akt urodzenia).

Sprawa wydaje się jasna, jeżeli rodzice dziecka pozostają w formalnym związku tj. małżeństwie. Wówczas obowiązuje domniemanie, że dziecko pochodzi od męża matki i to on automatycznie jest uznawany za ojca dziecka.

Nierzadko, jak statystyki pokazują, mąż matki nie jest biologicznym ojcem dziecka, wobec którego zaistniało powyżej opisane domniemanie. W takiej sytuacji istnieje postępowanie, które może wyprostować kwestię pochodzenia dziecka, niemniej jest to odrębny temat do omówienia.

Warto wiedzieć!

Jeśli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa lub do 300 dni od jego unieważnienia bądź ustania – w świetle prawa ojcem dziecka, który będzie ujawniony w akcie urodzenia będzie (były) mąż matki; chyba że matka w tym czasie ponownie wyjdzie za mąż. Termin liczony jest od uprawomocnienia się danego orzeczenia. Dopiero zainicjowanie odpowiedniego postępowania (zaprzeczenie ojcostwa) doprowadzi do podważenia tego domniemania.

W sytuacji, gdy dziecko pochodzi ze związku nieformalnego pozostaje kwestia wskazania ojca tegoż dziecka (poprzez uznanie ojcostwa bądź w drodze sądowego ustalenia ojcostwa)… bądź też zaniechania tej czynności.

Uznanie ojcostwa

Uznanie ojcostwa jest szybkim sposobem na wskazanie osoby ojca. Uznanie ojcostwa to w rzeczywistości złożenie stosownych oświadczeń przed uprawnionym urzędnikiem.
Oświadczenia konieczne do uznania ojcostwa dokumentuje się w formie protokołu, który podpisują rodzice dziecka i kierownik urzędu stanu cywilnego albo w określonych przypadkach konsul.

Procedura uznania ojcostwa:

  • oświadczenie mężczyzny przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego o pochodzeniu dziecka od niego;
  • potwierdzenie pochodzenia dziecka przez matkę.

A zatem nie wystarczy samo oświadczenie mężczyzny, niezbędne będzie oświadczenie matki dziecka – co oczywiste dla odniesienia oczekiwanego skutku, winni wskazywać tę samą osobę.

Warto wiedzieć!

Uznanie ojcostwa może zostać przeprowadzone również przed urodzeniem się dziecka już poczętego i odbywa się na powyżej określonych zasadach. Przyszła matka powinna wykazać, że jest w ciąży, a więc musi mieć ze sobą aktualne zaświadczenie lekarskie o ciąży. Uznanie ojcostwa przed urodzeniem się dziecka nie dotyczy dziecka pochodzącego z małżeństwa (którego ojcem nie jest mąż matki).

Uznanie ojcostwa nie może nastąpić po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności.

Uznanie ojcostwa może również zostać przeprowadzone przed sądem, co będzie szczególnie istotne dla osób, które są niepełnoletnie w chwili zostania rodzicami.

Co z niepełnoletnimi rodzicami?

Ojciec biologiczny i matka dziecka mogą złożyć oświadczenia konieczne do uznania ojcostwa tylko przed sądem opiekuńczym, jeżeli:
1) ukończyli 16 lat, ale nie osiągnęli pełnoletności;
2) osiągnęli pełnoletność, ale są ubezwłasnowolnieni częściowo.

W sytuacji, gdy rodzice są niepełnoletni wówczas przedmiotowe oświadczenia dotyczące uznania ojcostwa będą mogli złożyć wyłącznie przed sądem opiekuńczym. Osoba niepełnoletnia nie może bowiem złożyć oświadczenia dotyczącego ojcostwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego; dotyczy to zarówno ojca, jak i matki, która również składa oświadczenie.

Osoby pomiędzy 16. a 18. rokiem życia samodzielnie mogą jednak wystąpić do sądu rodzinnego, składając oświadczenie o uznaniu ojcostwa. Innymi słowy, w takich sprawach niepełnoletni rodzice nie muszą być reprezentowani przez swoich rodziców czy opiekunów prawnych.

Ustalenie ojcostwa

Zdarzają się jednak sytuacje, gdy domniemany ojciec nie chce uznać dziecka, albo matka nie chce podawać danych ojca, który jednak poczuwa się do odpowiedzialności względem dziecka – brak oświadczenia jednego z rodziców uniemożliwia uznanie ojcostwa przed kierownikiem stanu cywilnego. Jeżeli jednak jeden z rodziców jest zdeterminowany do ujawnienia osoby ojca, to rozwiązaniem w tym przypadku jest postępowanie sądowe o ustalenie ojcostwa.

Tym samym można określić, że inicjatorem postępowania o ustalenia ojcostwa może być:

  • matka dziecka,
  • domniemany ojciec dziecka

oraz…

Z żądaniem tym w określonych przypadkach może również wystąpić prokurator.

Ustalenie ojcostwa w przypadku, gdy domniemany ojciec zaprzecza, że dziecko od niego pochodzi (bądź gdy matka zaprzecza temu faktowi) opiera się po pierwsze na ustawowym domniemaniu, wskazującym, iż:

domniemywa się, że ojcem dziecka jest ten, kto obcował z matką dziecka nie dawniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem się dziecka, albo ten, kto był dawcą komórki rozrodczej w przypadku dziecka urodzonego w wyniku dawstwa partnerskiego w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji.

A tym samym, po stronie powodowej jest wykazanie, iż w okresie koncepcyjnym doszło do zbliżenia, w trakcie którego doszło do poczęcia danego dziecka.
Wykazanie tego faktu może być jednak niewystarczające, gdy matka miała kontakty intymne z większą liczbą mężczyzn.

Niewątpliwie jednym z najbardziej doniosłym dowodem są badania genetyczne, które pozwalają z dużym prawdopodobieństwem wskazać, że dane dziecko może pochodzić od konkretnego mężczyzny, tudzież temu faktowi zaprzeczyć.

Warto wiedzieć, że niemożliwym jest dochodzenia ustalenia ojcostwa w przypadku uznania dziecka przez innego mężczyznę.

Wyrok uwzględniający powództwo o ustalenie ojcostwa obejmuje okres wsteczny, tj. rodzi skutki od urodzenia się dziecka.

Warto wiedzieć!

Ojcostwo biologiczne jest relacją faktyczną, która dopóki nie zostanie ustalona wyrokiem sądu (bądź w wyniku uznania ojcostwa), nie jest źródłem żadnych praw ani stosunków prawnych.

Co to oznacza?

Nawet jeżeli ojcostwo biologiczne mężczyzny nie budzi żadnych wątpliwości, a sam mężczyzna również deklaruje, iż jest ojcem danego dziecka, to dopóki nie dojdzie do wskazania go w aktach stanu cywilnego, nie jest on przez system prawny uważany za ojca. Oznacza to, że w świetle prawa nie łączą go z dzieckiem stosunki prawne (nie przysługuje mu władza rodzicielska, prawo do kontaktów, nie obciąża obowiązek alimentacyjny, nie ma dziedziczenia).

Konsekwencje ustalenia ojcostwa/uznania ojcostwa

Skutki prawne uznania ojcostwa:

  • powstanie stosunku prawnego ojcostwa;
  • powstanie władzy rodzicielskiej;
  • uprawnienie do utrzymywania kontaktu między osobami, których więzy pokrewieństwa zostały ustalone;
  • ustalenie nazwiska dziecka;
  • powstają wzajemne obowiązki alimentacyjne między osobami, których więzy pokrewieństwa zostały ustalone;
  • powstanie dziedziczenia po sobie osób, które do tej chwili nie były uważane za strony stosunku rodzicielskiego.

Brak ojca w akcie urodzenia? Co to znaczy?

Aktualnie w aktach stanu cywilnego nie funkcjonuje adnotacja „ojciec nieznany”. Jeżeli nie nastąpiło uznanie ojcostwa albo sądowe ustalenie ojcostwa, w akcie urodzenia zamieszcza się jako imię ojca imię wskazane przez osobę zgłaszającą urodzenie, a w razie braku takiego wskazania w akcie urodzenia zamieszcza się jako imię ojca imię wybrane przez kierownika urzędu stanu cywilnego; a jako nazwisko ojca i nazwisko rodowe dziecka zamieszcza się nazwisko matki z chwili urodzenia dziecka. Finalnie akt urodzenia będzie zawierał adnotację o wpisaniu nazwiska matki i wybranego imienia jako danych ojca.
Taka forma podania danych nosi nazwę “danych przesłaniających”. Skrócony akt urodzenia nie pozwala na ustalenie czy w danym przypadku mamy do czynienia z danymi przesłaniającymi.

Adwokat Kinga Michalczyk

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Zwolnienie od kosztów sądowych osoby fizycznej- jak to zrobić?

Opłata od pozwu/wniosku często demotywuje inicjatora postępowania do podjęcia działania. Nic dziwnego. Zdarza się, że opłata od pisma inicjującego sprawę, czy potencjalne dalsze koszty pozostają poza możliwościami finansowymi takiej osoby. Istnieje jednak rozwiązanie polegające na podjęciu próby zwolnienia się od ponoszenia kosztów sądowych.

Co należy zrobić?

Sporządzić wniosek wraz z uzasadnieniem oraz dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów (formularz dostępny na stronie: www.gov.pl).

Naturalnie, chcąc wykazać swój stan majątkowy należy przedłożyć adekwatne dowody go potwierdzające, a wśród nich: dowody potwierdzające źródła dochodu oraz dowody potwierdzające koszty miesięcznego utrzymania (rachunki związane z utrzymaniem mieszkania, koszty lekarstw, zobowiązania, alimenty, itp.).

Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych można złożyć wraz z pismem procesowym inicjującym postępowanie (wówczas nie wnosimy opłaty od wniosku/pozwu), przed jego zainicjowaniem, albo na dalszym etapie postępowania.

Jaka jest przesłanka otrzymania zwolnienia od kosztów?

Osoba, która dąży do uzyskania zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych musi oświadczyć, a przede wszystkim wykazać, że nie jest w stanie ponieść tychże kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek.

Co warto wiedzieć?

  • zwolnienie od kosztów sądowych „działa” od chwili zgłoszenia wniosku o jego uzyskanie;
  • na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych przez sąd przysługuje zażalenie;
  • sąd może zwolnić od kosztów sądowych w całości lub w części;
  • zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi (w razie przegranej sprawy).

Warto wiedzieć, że sąd może cofnąć zwolnienie, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. I co bardziej istotne: osoby, które uzyskały zwolnienie w wyniku świadomego podania nieprawdziwych okoliczności, muszą liczyć się z grzywną w wysokości do 1000 zł.

Adwokat Kinga Michalczyk

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Rodzaje oświadczeń dotyczących spadkobrania. Prawo spadkowe

Śmierć danej osoby powoduje konieczność uregulowania spraw spadkowych; tym samym generuje u osób najbliższych (a nierzadko dalekich członków rodziny) konieczność podjęcia istotnych dla nich decyzji.

Być spadkobiorcą, czy nim nie być?

Niemalże każdy z nas, na różnym etapie życia będzie mógł zadać sobie to bardzo istotne pytanie. I dobrze by było, aby każda osoba, która zmierzy się z pytaniem dotyczącym spadkobrania mogła z pełną świadomością podjąć właściwą decyzję.

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Jednakże, aby nabyć spadek należy złożyć adekwatne oświadczenie. Brak oświadczenia również niesie ze sobą konsekwencje.

A zatem, spadkobierca może:

  • przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi – tzw. przyjęcie proste
  • przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności – tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza
  • spadek odrzucić.

No właśnie, spadek. Co kryje się pod pojęciem spadek?
Spadek stanowi ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego; a zatem co bardzo istotne są to zarówno aktywa (np.: oszczędności, nieruchomości, ruchomości), jak i pasywa (długi).

Przyjęcie proste

Od chwili przyjęcia przez spadkobiercę spadku ponosi on odpowiedzialność za długi z całego swego majątku, a więc nie tylko ze spadku, ale i z majątku własnego. Dochodzi wówczas do połączenia majątku spadkobiercy i masy spadkowej (tudzież jej idealnego udziału, w razie wielości spadkobierców) w jeden majątek i to z niego spadkobierca odpowiada za długi spadkowe.
Innymi słowy: w przypadku nabycia wprost (przyjęcie proste) odpowiedzialność za długi spadkowe będzie pozbawiona jakichkolwiek ograniczeń.

Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza

Złożenie przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza sprawia, że ponosi on odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Spadkobierca odpowiada za długi spadkowe z masy spadkowej, ale również ze składników własnego majątku, które w momencie przyjęcia spadku przekształciły się w jeden majątek. Przy czym, jak wskazuje się zgodnie w orzecznictwie, złożenie “przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza wywołuje skutek prawny w postaci faktycznego ograniczenia jego odpowiedzialności za długi spadkowe spadkodawcy, ale w stosunku do tych wierzycieli, wobec których spadkobierca skutecznie procesowo powołał się na to ograniczenie na etapie postępowania rozpoznawczego lub klauzulowego“.

Odrzucenie spadku

Spadkobierca może również spadek odrzucić. Spadkobierca jest wówczas traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku.

Warto wiedzieć!

Nie można dokonać częściowego odrzucenia spadku (np.: co do długów) i przyjęcia (np.: co do aktywów).

Termin na złożenie oświadczenia

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

W jaki sposób można złożyć oświadczenie?

Oświadczenie można złożyć przed notariuszem, jak i przed sądem.

Ważne!
W przypadku małoletnich, oświadczenie o odrzuceniu spadku musi być poprzedzone zgodą sądu. Zgoda sądu na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego nie jest tożsama ze złożeniem oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego.

Adwokat Kinga Michalczyk

___________________________________________

Niniejsza publikacja nie stanowi wiążącej porady prawnej, albowiem takowa winna być dostosowana do indywidualnego stanu faktycznego.

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Przemoc w rodzinie. Gdzie szukać pomocy?

Zgodnie z definicja zaczerpniętą z Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie przemoc w rodzinie – należy przez to rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.

Fazy przemocy

Na cykle przemocy składają się trzy następujące po sobie fazy:

  • Faza narastania napięcia

Pierwsza faza cyklu przemocy charakteryzuje pojawienie się coraz więcej sytuacji konfliktowych oraz wyczuwalny wzrost napięcia w związku. Partner staje się drażliwy, każdy drobiazg wyprowadza go z równowagi, jest ciągle spięty i poirytowany. Swoje emocje wyładowuje na partnerce; może mieć to charakter: ciągłej krytyki, poniżania, wyzywania, prowokowania kłótni. Sprawca sprawia wrażenie, jakby nie panował nad swoim gniewem. W tej fazie partner może (niekoniecznie) więcej pić alkoholu, przyjmować narkotyki lub inne substancje odurzające. Nierzadko ofiara sama usprawiedliwia postępowanie partnera, uznając, że „miał zły dzień w pracy”, „pokłócił się z szefem” albo obwinia siebie i rodzinę: „mogłabym być lepszą żoną”, „syn faktycznie jest za głośno”, „nie gotuję tak dobrze jak jego mama”. Już ten etap może powodować u ofiary dolegliwości psychosomatyczne: bóle głowy, brzucha, bezsenność.

  • Faza ostrej przemocy

W drugiej fazie następuje eskalacja przemocy. Zachowanie sprawcy przemocy staje się coraz bardziej nieprzewidywalne, gwałtowne, często wpada w szał. Wybuchy gniewu mogą wywołać nawet drobne zdarzenia, zachowania; np.: pomylenie drogi w czasie jazdy, niewłaściwy ton rozmówcy, zakup niewłaściwego produktu. Dochodzi do eksplozji zachowań agresywnych, które mogą objawiać się biciem, kopaniem, grożenie bronią, duszeniem, szydzeniem, poniżaniem i innymi zachowaniami. Często takiemu zachowaniu towarzyszą wulgaryzmy. Najczęściej osoba doznająca przemocy stara się zrobić wszystko, żeby uspokoić partnera i ochronić siebie. Jednak bez względu na to, co zrobi: przeprasza, stara się uspokoić partnera, jest miła, uprzejma, biernie poddaje się stosowanej przemocy, nie przynosi to oczekiwanego efektu.

  • Faza miodowego miesiąca

To ostatnia faza cyklu i jak nazwa wskazuje jawi się jako faza unormowania, a wręcz polepszenia relacji. Sprawca przeprasza za swoje zachowanie, odczuwa skruchę, wręcz wstyd, obiecuje poprawę, snuje plany na przyszłość. W tym okresie bywa czuły, troskliwy, zapewnia o miłości, usprawiedliwia swoje zachowanie; nierzadko kupuje prezenty, kwiaty. Okazuje ofierze swoje zainteresowanie, uwagę. Bardzo często
w czasie tej fazy, sprawca pokazuje się z ofiarą wśród rodziny, znajomych aby pokazać, że relacje są poprawne. Ofiara zaczyna wierzyć, że sprawca się zmienił, a przemoc była jedynie incydentem, który już z całą pewnością się nie powtórzy.
______________

Cykle mogą trwać nawet kilka, kilkanaście lat. Z czasem powyższe cykle ulegają modyfikacji; zwykle fazy „miodowego miesiąca” skracają się, a fazy narastającego napięcia i gwałtownej przemocy wydłużają się i przebiegają bardziej dramatycznie, intensywnie. Finalnie faza „miodowego miesiąca” zanika całkowicie i pozostają tylko dwie fazy. Cykliczność przemocy sprawia, że ofiarom trudno jest podjąć działania mające na celu zatrzymanie przemocy.

Formy przemocy w rodzinie

Przemoc fizyczna

Przemoc psychiczna

Przemoc seksualna

Przemoc ekonomiczna

Zaniedbanie

- to intencjonalne zachowanie powodujące uszkodzenie ciała lub niosące takie ryzyko.

- zawiera przymus i groźby.

- to polega na zmuszaniu osoby do aktywności seksualnej wbrew jej woli, kontynuowaniu aktywności seksualnej, gdy osoba nie jest w pełni świadoma, bez pytania jej o zgodę lub gdy na skutek zaistniałych warunków obawia się odmówić.

- w najczęstszej swej postaci będzie polegała na pozbawianiu środków lub stwarzaniem takich warunków, w których nie są zaspokajane niezbędne dla przeżycia potrzeby.

- naruszenie obowiązku do opieki ze strony osób bliskich; najczęściej w stosunku do dzieci, osób starszych i chorych.

Przykład:
popychanie, szarpanie, ciągnięcie, szturchanie, klepanie, klapsy, ciągnięcie za uszy, włosy, szczypanie, kopanie, bicie ręką, pięścią, uderzenie w twarz, przypalanie papierosem, duszenie, krępowanie ruchów, parzenie, polewanie substancjami żrącymi itp.

Przykład:
obrażanie, wyzywanie, osądzanie, ocenianie, grożenie, krytykowanie, straszenie, wyśmiewanie, szantażowanie, nieliczenie się z uczuciami, krzyczenie, oskarżanie, obwinianie, oczernianie, krzywdzenie zwierząt, czytanie osobistej korespondencji, ujawnianie tajemnic, lekceważenie, itp.

Przykład:
wymuszanie pożycia, obmacywanie, gwałt, zmuszanie do niechcianych praktyk seksualnych, wymuszanie kontaktu seksualnego z osobami trzecimi, nieliczenie się z życzeniami partnerki/partnera, komentowanie szczegółów anatomicznych, krytyka zachowań seksualnych drugiej strony, ocenianie sprawności seksualnej, wyglądu, itp.

Przykład:
zakazywanie lub utrudnianie podjęcia lub wykonywania pracy, wydzielanie pieniędzy na potrzeby rodziny pod warunkami, zabieranie pieniędzy, zabieranie produktów i artykułów do życia, odmowa pójścia do pracy lub łożenia na utrzymanie rodziny, dysponowanie wspólnymi pieniędzmi bez konsultacji z partnerką, itp.

Przykład:
niepodawanie niezbędnych leków, brak dostarczania odpowiedniego pożywienia, schronienia i ubioru, brak wsparcia emocjonalnego, doprowadzenie dziecka/chorego do stanu wychudzenia, wycieńczenia, itp.


Przemoc wobec członka rodziny można zgłosić do określonych służb, instytucji i podmiotów.

POLICJA

tel. 997
tel. 112

Prokuratura

Ośrodek pomocy społecznej/gminny zespół interdyscyplinarny do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie

Ośrodek interwencji kryzysowej www.interwencjakryzysowa.pl

Np.:
Podbeskidzki Ośrodek Interwencji Kryzysowej
ul. Piękna 2, Bielsko-Biała
tel. 33 814 62 21;
www.poik.bielsko.pl

Specjalistyczny ośrodek wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie


Np.:
Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Przystań”
ul. Juliana Zubrzyckiego 36,
41-605 Świętochłowice
tel. 32 345 21 65
www.sow-siwetochlowice.pl

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” IPZ

e-mail: pogotowie@niebieskalinia.pl
tel. 22 668 70 00
0 801 12 00 02
www.niebieskalinia.pl

Dziecięcy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka

tel. 800 12 12 12

Fundacja „Dajemy Dzieciom Siłę”
telefon zaufania dla dzieci i młodzieży

www.fdds.pl

tel. 116 111

Nieodpłatna pomoc prawna, porady obywatelskie i mediacja

www.darmowapomocprawna.ms.gov.pl


PAMIĘTAJ!

Osoba doznająca przemocy w rodzinie nie jest odpowiedzialna za to, że partner/partnerka stosuje przemoc. Odpowiedzialność za swoje zachowanie ponosi jedynie osoba, która się go dopuszcza.

Ważne!
Brak jakiegokolwiek potwierdzenia konkretnych zdarzeń, zachowań, zaniedbań sprawcy wyklucza bądź przynajmniej w znacznym stopniu ogranicza skuteczne egzekwowanie swoich praw przed sądem, w konsekwencji ograniczając możliwości pomocy ofierze przemocy w rodzinie do wsparcia psychologicznego bądź socjalnego.

Dowodami w sprawach są najczęściej notatki z interwencji policyjnych, świadkowie, nagrania, zaświadczenia lekarskie i obdukcje.

Obdukcja a zaświadczenie lekarskie

Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie osobie dotkniętej przemocą w rodzinie udziela się bezpłatnej pomocy, w szczególności w formie badania lekarskiego w celu ustalenia przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie oraz wydania zaświadczenia lekarskiego w tym przedmiocie. Jednakże, zaświadczenie jest jedynie dowodem na to, jakie obrażenia lekarz wystawiający zaświadczenie stwierdził u pokrzywdzonego. Natomiast nie jest ono dowodem w zakresie przyczyn i mechanizmu powstania obrażeń.

Natomiast obdukcja to specjalistyczne badanie lekarskie, które może zostać wykonane tylko przez lekarza medycyny sądowej, który jest wpisany na listę biegłych sądowych prowadzoną przez Prezesa właściwego Sądu Okręgowego. Treść obdukcji jest szersza niż zaświadczenia, np. może zawierać opis, jaki był mechanizm powstania obrażeń; określenie, na jak długo wywołują rozstrój zdrowia lub naruszają czynności narządów ciała. Z reguły obdukcja jest odpłatna. Bezpłatnie obdukcja wykonywana jest na podstawie zaświadczenia z policji lub prokuratury informującego o pokryciu kosztów przez ww. organy.

PRZEMOC DOMOWA – co można zrobić?

W polskim systemie prawnym istnieje kilka odrębnych podstaw prawnych regulujących zagadnienie potocznie ujęte jako eksmisja, a rozumianej jako nakaz opuszczenia zajmowanego lokalu.

  • Eksmisja na podstawie art. 11 a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie – jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta tą przemocą może żądać, aby sąd, właściwy według przepisów ustawy z Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, zobowiązał go do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania
    i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazał zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.
  • Eksmisja na podstawie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów: jeżeli lokator wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, inny lokator lub właściciel innego lokalu w tym budynku może wytoczyć powództwo o rozwiązanie przez sąd stosunku prawnego uprawniającego do używania lokalu i nakazanie jego opróżnienia. Współlokator może wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji małżonka, rozwiedzionego małżonka lub innego współlokatora tego samego lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.
  • Eksmisja w wyroku rozwodowym – w wypadkach wyjątkowych, gdy jeden
    z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka.

Inne postępowania, które mogą być realizowane w związku z przemocą w rodzinie to niewątpliwie postępowania karne oraz postępowania przed sądem rodzinnym.

  • Postępowania karne – przemoc w rodzinie najczęściej spełnia znamiona czynu z art. 207 kk:

Art. 207 [Znęcanie się] § 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 1a. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny,, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Jeżeli czyn określony w § 1 lub 1a połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1-2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

  • Postępowania przed sądem rodzinnym – okoliczność, iż w rodzinie, w której znajdują się małoletnie dziecko dochodzi do przemocy, powinna być zgłoszona do sądu rodzinnego, który ma możliwość podjęcia postępowań z urzędu dotyczących ochrony dziecka. Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia, bazą będzie w tym wypadku art. 109 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Art. 109 [Ograniczenie] § 1. Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia.
§ 2. Sąd opiekuńczy może w szczególności:

1)zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;
2)określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;
3)poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;
4)skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;
5)zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka
albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.

§ 3. Sąd opiekuńczy może także powierzyć zarząd majątkiem małoletniego ustanowionemu
w tym celu kuratorowi.
§ 
4. W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 5, a także w razie zastosowania innych środków określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, sąd opiekuńczy zawiadamia o wydaniu orzeczenia właściwą jednostkę organizacyjną wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, która udziela rodzinie małoletniego odpowiedniej pomocy i składa sądowi opiekuńczemu, w terminach określonych przez ten sąd, sprawozdania dotyczące sytuacji rodziny i udzielanej pomocy, w tym prowadzonej pracy z rodziną, a także współpracuje z kuratorem sądowym.

Ważne! Korzystaj z aplikacji na telefon!

Aplikacje mają za zadanie pomóc w sposób jak najmniej widoczny dla osób postronnych zasygnalizować zaistnienie niepożądanych sytuacji. Aplikacje te mogą też zawierać materiały edukacyjne oraz dostęp do bazy organizacji oferujących wsparcie osobom dotkniętym przemocą.

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

„Nie dam Ci rozwodu!” Czyli o tym, kiedy sąd nie orzeknie rozwodu

Nierzadko można spotkać się z twierdzeniem, że aby uzyskać rozwód, musi istnieć zgoda obojga małżonków w tej kwestii; a czasem nawet, iż wymagane jest wzajemne podpisanie „papierów rozwodowych”. Nie jest to jednak prawda.

Przepisy ujęte w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wskazują, jakie okoliczności muszą zaistnieć, aby orzeczenie rozwodu było możliwe oraz wystąpienie jakich okoliczności doprowadzi do tego, że sąd oddali powództwo.

Uzyskanie rozwodu jest możliwe tylko wtedy, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Definiując najprościej wymienione elementy wskazać należy, iż rozkład pożycia małżonków jest zupełny, gdy wszystkie więzy ich łączące (duchowe, fizyczne i gospodarcze) uległy zerwaniu; natomiast trwałość tegoż rozkładu zachodzi wtedy, gdy doświadczenie życiowe pozwala przyjąć, że na tle ujawnionych okoliczności konkretnej sprawy nie nastąpi już powrót małżonków do pożycia.

Okoliczności, które z kolei uniemożliwiają udzielenia rozwodu (przesłanki negatywne), mimo ziszczenia się przesłanek pozytywnych, przedstawić można następująco; sąd nie orzeknie rozwodu:

  • jeżeli wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków;
  • jeżeli rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego innymi, aniżeli dobro małoletnich dzieci;
  • jeżeli rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że: drugi małżonek wyraził zgodę na rozwód albo drugi małżonek nie wyraził zgody na rozwód, ale jego odmowa jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Małżonek niegodzący się na orzeczenie rozwodu będzie musiał zatem przedstawić przekonujące twierdzenia i dowody je potwierdzające, które doprowadzą sąd do przekonania, że mamy właśnie do czynienia z co najmniej jedną z przesłanek negatywnych, lub też, że nie zaistniały przesłanki pozytywne.

Tym samym, istnieje prawem przewidziana możliwość, dążenia przez stronę postępowania do oddalenia powództwa o rozwód; jednakże wówczas osoba taka winna opierać się na powyższych-  pokrótce zarysowanych przesłankach pozytywnych i negatywnych.

Nadmienić należy, iż każda sprawa jest inna i wymaga indywidualnej analizy, i zaprojektowania planu działania pod kątem istniejących okoliczności, żądań stron, i możliwości dowodowych potwierdzających przedstawiane stanowisko.

Adwokat Kinga Michalczyk

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Ubezwłasnowolnienie całkowite- zagadnienia podstawowe

Ubezwłasnowolnienie całkowite jest najsilniejszą formą ingerencji w sferę praw osobistych jednostki. Aby sąd orzekł o ubezwłasnowolnieniu całkowitym muszą zaistnieć następujące okoliczności:

  • ukończenie przez osobę, która miałaby podlegać ubezwłasnowolnieniu całkowitemu, trzynastego roku życia;
  • istnienie choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii;
  • niemożność kierowania swym postępowaniem przez osobę, której dotyczy wniosek.

Przesłanki te muszą wystąpić jednocześnie. Podkreślić warto, że samo istnienie choroby psychicznej czy innych wymienionych okoliczności zdrowotnych nie przesądza o zasadności ubezwłasnowolnienia.

Wniosek powinien zawierać odpowiednie dowody potwierdzające zdrowia osoby, której tenże wniosek dotyczy: świadectwo lekarskie wydane przez lekarza psychiatrę o stanie psychicznym osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, lub opinia psychologa o stopniu niepełnosprawności umysłowej tej osoby czy zaświadczenie poradni przeciwalkoholowej lub zaświadczenia z poradni leczenia uzależnień. W razie niezłożenia żądanego świadectwa, opinii lub zaświadczenia, sąd odrzuca wniosek, chyba że złożenie takich dokumentów nie jest możliwe, a wnioskodawca ten fakt udowodni.

Uprawnionymi do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie całkowite jest wąski krąg osób: małżonek osoby, której wniosek dotyczy, jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo, a także jej przedstawiciel ustawowy.

Naturalnie, osoba której wniosek dotyczy winna być wysłuchana. Ponadto, musi być zbadana przez biegłego lekarza psychiatrę lub neurologa, a także psychologa. Istnieje również możliwość, że taka osoba- jeżeli okaże się to niezbędne- zostanie skierowana pod obserwację w zakładzie leczniczym.

Do najważniejszych skutków ubezwłasnowolnienia całkowitego należą między innymi:

  • utrata zdolności do czynności prawnych (np.: niemożność zawierania umów, sporządzania testamentu);
  • utrata prawa udziału w referendum i prawa wybierania;
  • utrata możności zawierania małżeństwa.

Dla całkowicie ubezwłasnowolnionego ustanawia się opiekuna prawnego. Opiekun prawny zostaje powołany dla skutecznej ochrony interesów osobistych i majątkowych osoby ubezwłasnowolnionej.

Zdarzają się sytuacje, gdy wnioskodawca składając wniosek o ubezwłasnowolnienie nie działa w interesie osoby, której wniosek dotyczy; wówczas mamy do czynienia z sytuacją działania wnioskodawcy w złej wierze lub lekkomyślnie, co podlega karze grzywny.

Orzeczenie dotyczące ubezwłasnowolnienia nie jest terminowe. Istnieje możliwość uchylenia ubezwłasnowolnienia, zmiany ubezwłasnowolnienia całkowitego na częściowe (a także z częściowego na całkowite).

Inicjując postępowanie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia danej osoby należy pamiętać, że ubezwłasnowolnienie zawsze ma na względzie dobro osoby, która ma być ubezwłasnowolniona.

Adwokat Kinga Michalczyk

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Groźba karalna. Prawo karne

Nie każda groźba jest groźbą karalną, a tylko groźba karalna jak można się domyślić, podlega odpowiedzialności karnej.

Słów kilka o groźbie karalnej.

Przepis artykułu 190 § 1 kodeksu karnego brzmi tak:

„Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”

A zatem, treścią groźby karalnej jest zapowiedź popełnienia przestępstwa na szkodę:

  • zagrożonego (adresata groźby, pokrzywdzony) lub
  • osoby mu najbliższej.

Tym samym, grożenie pokrzywdzonemu popełnieniem wykroczenia, czy też naruszeniem przepisów prawa administracyjnego lub cywilnego – nie stanowi groźby karalnej, jak i również gdy groźba będzie zapowiedzią popełnienia przestępstwa na szkodę osób nam obcych.

Groźba karalna to nie tylko słowa!

Najpopularniejszą formą przekazania groźba jest mowa; niemniej groźba może być także zakomunikowana za pomocą pisma, w tym sms-em, e-mailem, listownie, telegraficznie itp., czy też za pomocą rysunku, kolażu lub fotomontażu.

Groźba może przyjąć postać werbalną, jak i niewerbalną.

Możliwym jest ocena zachowania jako groźba karalna: trzymanie noża przy szyi pokrzywdzonego, „kontrolowane” szczucie psem, podjeżdżanie do pokrzywdzonego i nagłe wyhamowywanie, zbliżanie się z otwartym ogniem.

Może się zdarzyć sytuacja, że sprawca może grozić w sposób niezrozumiały dla osób trzecich, ale jednoznaczny – dla pokrzywdzonego.

Ciekawostka.
Doktryna rozróżnia niespenalizowane pojęcia jak pogróżka, ostrzeżenie, groźba dla żartu oraz groźba bezprawna. Oznacza to, że nawet kierowane pod adresem danej osoby słowa, realizujące w części znamiona ujęte w art. 190 § 1 kodeksu karnego w określonych sytuacjach nie mogą być traktowane jako groźba karalna.

W przybliżeniu może poszczególne pojęcia określić w następujący sposób:

Pogróżka

Ostrzeżenie

Groźba dla żartu

Groźba bezprawna

To zapowiedź spowodowania dolegliwości jednakże sformułowana w sposób niejasny i ogólnikowy, że nie można ustalić, czy chodzi o przestępstwo, bądź nie można ustalić na czyją szkodę ma zostać ono popełnione.

Celem ostrzeżenia jest uchronienie osoby ostrzeganej przed grożącym jej niebezpieczeństwem. Zapowiedź własnego przestępstwa wobec innej osoby należy jednak traktować jako groźbę.

To groźba, która ze względu na treść, formę i na okoliczności jej wyrażenia nie może wzbudzić uzasadnionej obawy, że będzie spełniona.

To zarówno groźba, o której mowa w art. 190 kk, jak i groźba spowodowania postępowania karnego lub rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego osoby najbliższej; nie stanowi groźby zapowiedź spowodowania postępowania karnego, jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem.


Niemniej, pamiętać należy, że powyższa charakterystyka jest bardzo ogólnikowa; nie ma wątpliwości, iż na ocenę działań nadawcy komunikatu (sprawcy) ma wpływ wiele czynników, tak samo na ocenę czy ten komunikat mógł wywołać określone odczucia u adresata.

Przestępstwo groźby karalnej można popełnić jedynie umyślnie.

Ważne!
Dla każdej osoby wydźwięk groźby będzie rodził inne odczucia. W tym przypadku, nasze odczucia mają znaczenie, bowiem dla bytu przestępstwa z art. 190 kk istotne jest subiektywne odczucie zagrożonego. Do znamion tego czynu należy bowiem wzbudzenie w zagrożonym uzasadnionej obawy, że zapowiedź przestępczego działania zostanie spełniona.

Sama treść przepisu wskazuje, iż „(…)jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona (…)”. Innymi słowy, gdy ktoś dopuszcza się groźby, a reakcją „ofiary” jest zlekceważenie, wyśmianie „agresora”, czy brak realnego przejęcia się treścią groźby ze względu na jej charakter, czy inne okoliczności związane z wyrażeniem tejże groźby – to z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że groźba nie wywołała u takiej osoby żadnej obawy. Brak poczucia zagrożenia u „ofiary” powoduje, iż nie możemy mówić w takim przypadku o groźbie karalnej.

Co istotne, obawa może istnieć także wówczas, gdy nie istnieje obiektywne niebezpieczeństwo realizacji gróźb, np.: gdy przedmiocie użytym do wyrażenia groźby jest bardzo realna atrapa broni.

Dla bytu przestępstwa ujętego w przepisie art. 190 kk groźba popełnienia przestępstwa i obawa zagrożonego, iż ta groźba popełnienia przestępstwa będzie spełniona, muszą wystąpić łącznie.

Ściganie czynu z art. 190 kk następuje na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, że postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu, czyli jest publiczno-skargowym.

___________________________________________

Niniejsza publikacja nie stanowi wiążącej porady prawnej, albowiem takowa winna być dostosowana do indywidualnego stanu faktycznego.

Sfinansowano ze środków otrzymanych z Powiatu Cieszyńskiego pochodzących z budżetu państwa.

 

Lokale mieszkalne z zasobów gminy- jak ubiegać się o pomoc?

Zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. To właśnie na gminie spoczywa obowiązek zapewnienia lokali w ramach najmu socjalnego i lokali zamiennych, a także zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Warto zaznaczyć, że ustawa nie wprowadza żadnych wyłączeń podmiotowych uniemożliwiających obywatelowi ubieganie się o mieszkanie. Nie mają znaczenia okoliczności natury administracyjnej, a w szczególności fakt zameldowania na terenie gminy, członkostwo we wspólnocie samorządowej zależy bowiem od zamieszkiwania, a nie od zameldowania w danej miejscowości. A zatem, osoby które przebywają na terenie gminy z zamiarem stałego pobytu, są z mocy prawa członkami wspólnoty samorządowej, wobec których gmina ma tworzyć warunki do zaspokajania ich potrzeb mieszkaniowych czy też w przypadku gospodarstw o niskich dochodach – zaspokajać ich potrzeby mieszkaniowe.

W celu realizacji zadań, o których mowa powyżej, każda gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy. Lokale stanowiące mieszkaniowy zasób gminy, z wyjątkiem lokali będących przedmiotem najmu socjalnego i lokali przeznaczonych do wynajmowania na czas trwania stosunku pracy, mogą być wynajmowane tylko na czas nieoznaczony. Każda Rada Gminy zobowiązana jest również podjąć uchwałę w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W uchwale powinno znaleźć się m.in. określenie:

1) wysokości dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą stosowanie obniżek czynszu;

2) warunków zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3) kryteriów wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i umowy najmu socjalnego lokalu;

4) warunków dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;

5) trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;

6) zasad postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;

6a) warunków, jakie musi spełniać lokal wskazywany dla osób niepełnosprawnych, z uwzględnieniem rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności;

Warto podkreślić, że zasady wynajmowania lokali winny być tak skonstruowane, by ci spośród mieszkańców gminy, którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe (jak warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu), od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse na czynienie starań o uzyskanie lokalu, z uwzględnieniem przewidzianego przez ustawodawcę pierwszeństwa zawarcia umowy najmu przysługującego osobom spełniającym wskazane w tym względzie w uchwale kryteria. Tym samym wszyscy członkowie wspólnoty samorządowej, którzy posiadają niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i którzy spełniają jednocześnie kryterium dochodowe, są uprawnieni do ubiegania się o pomoc mieszkaniową gminy.  

Osoba ubiegająca się o zawarcie umowy najmu lub podnajmu lokalu i najmu socjalnego lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinna złożyć deklarację o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji oraz oświadczenie o stanie majątkowym członków gospodarstwa domowego. W deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego oraz oświadczeniu o stanie majątkowym członków gospodarstwa domowego należy uwzględnić osoby będące członkami gospodarstwa domowego w dniu składania tych dokumentów. Gmina ma prawo żądać od najemcy lub osoby ubiegającej się o zawarcie umowy najmu lub podnajmu lokalu i najmu socjalnego lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy złożenia oświadczenia o nieposiadaniu tytułu prawnego do innego lokalu położonego w tej samej lub pobliskiej miejscowości. Deklarację oraz oświadczenia składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Gmina ma prawo odmówić zawarcia umowy najmu lub podnajmu lokalu i najmu socjalnego lokalu w przypadku niezłożenia deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego, oświadczenia o stanie majątkowym członków gospodarstwa domowego, oświadczenia o nieposiadaniu tytułu prawnego do innego lokalu położonego w tej samej lub pobliskiej miejscowości lub jeżeli występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wskazanymi w złożonej deklaracji a wykazanym w oświadczeniu stanem majątkowym członków gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o zawarcie umowy najmu lub podnajmu lokalu i najmu socjalnego lokalu.

Gmina zobowiązana jest również, nie częściej niż co 2,5 roku, do weryfikacji spełniania przez najemców, z wyłączeniem umów najmu socjalnego lokalu, kryterium wysokości dochodu uzasadniającej oddanie w najem lub podnajem lokalu. Na pisemne żądanie gminy najemca jest obowiązany do złożenia w terminie miesiąca od dnia otrzymania żądania gminy deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji. W deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego uwzględnia się osoby będące członkami gospodarstwa domowego w dniu jej składania.

Lokale socjalne stanowią natomiast formę pomocy publicznej dla osób, których sytuacja materialna nie pozwala na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Takie zaspokojenie potrzeb to nie tylko możliwość posiadania prawa własności lokalu, ale także możliwość wynajęcia lokalu mieszkalnego na wolnym rynku. Umową najmu socjalnego lokalu jest natomiast umowa najmu lokalu nadającego się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny, którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego najemcy nie może być mniejsza niż 5 m2, a w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego 10 m2, przy czym lokal ten może być o obniżonym standardzie. Umowę najmu socjalnego lokalu zawiera się zawsze na czas oznaczony. Umowa najmu socjalnego lokalu, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel (na marginesie warto wskazać, że w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd zgodnie z którym samo posiadanie prawa do lokalu nie wyklucza ewentualności spełnienia kryteriów uprawniających do skutecznego ubiegania się o prawo do wynajmu lokalu socjalnego, warunki zamieszkiwania we własnym lokalu mogą być na tyle złe, aby w pełni uzasadniało to ubieganie się o wynajem lokalu socjalnego). Umowę najmu socjalnego lokalu można po upływie oznaczonego w niej czasu przedłużyć na następny okres, jeżeli najemca nadal znajduje się w sytuacji uzasadniającej zawarcie takiej umowy. Stawka czynszu w przypadku najmu socjalnego lokalu nie może przekraczać połowy stawki najniższego czynszu obowiązującego w mieszkaniowym zasobie gminy. Warto dodać, że gmina może wypowiedzieć najemcy umowę najmu socjalnego lokalu bez zachowania terminu wypowiedzenia wyłącznie gdy uzyskał on tytuł prawny do innego lokalu i może go używać.

Zachęcamy do skorzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej świadczonej w Powiecie Cieszyńskim. Szczegółowe informacje można uzyskać pod  nr tel. 33 47 77 239 bądź na stronach internetowych:

Kinga Hanusek-Bąk

Radca prawny

 

Podstawowe zasady zawierania umów cywilnoprawnych

Zawieranie umów cywilnoprawnych dotyczy każdego z nas. Mamy z nimi do czynienia zarówno kupując mieszkanie, jak i nabywając samochód czy robiąc zakupy w sklepie. Kształtują one nasze prawa i obowiązki. Ich treść, forma, sposób oraz okoliczności zawarcia są określone przez ustawy i klauzule generalne. Jak zawrzeć umowę zgodnie z prawem i dobrymi zwyczajami?

Okoliczności zawarcia umowy

Zawarcie umowy odbywa się poprzez złożenie oświadczenia woli, które jest potrzebne do wywołania skutków prawnych, a w konsekwencji do uzyskania celu umowy. Przejawia się najczęściej w treści umowy, bez względu na to jaka jest jej forma. Najpewniejszym potwierdzeniem woli zawierających umowy jest złożony pod treścią umowy podpis obu stron.

Oświadczenie woli musi być ważne w sensie prawnym. Wyróżniamy trzy sytuacje, kiedy nie będzie miało to miejsca: jeżeli umowa zostanie zawarta pod wpływem błędu, podstępu lub groźby. Za nieważne uznamy również oświadczenie jeżeli będzie ono złożone przez osobę, która znajdowała się w stanie wyłączającym świadomość albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Nie będziemy mogli więc zawrzeć ważnej umowy z osobą chorą psychicznie albo nieprzytomną, ponieważ taka osoba nie będzie rozumiała znaczenia tej umowy. Nasza umowa nie będzie również ważna, jeśli druga strona będzie kierować w naszą stronę groźby lub świadomie przedstawi nam założenia umowy w sposób odmienny niż faktycznie wynika to z jej treści.

Jest to o tyle ważne, że w przypadku zawarcia umowy w takich okolicznościach, osoba, która jest jej stroną może żądać jej unieważnienia. Uchyli się w ten sposób od realizacji umówionej usługi lub będzie mogła zażądać zwrotu zapłaconych pieniędzy. Tak umowa, jeżeli stanie się przedmiotem postępowania sądowego, będzie przez sąd uznana za nieważną. To natomiast może dla nas jako jej strony pociągnąć pewne negatywne skutki i narazić nas na koszty. Chcąc tego uniknąć bardzo ważna jest więc należyta staranność przy zawieraniu umowy. To na nas spoczywa obowiązek sprawdzenie, czy nie występują żadne z powyższych okoliczności.

Swoboda zawierania umów

Najważniejszym celem zawarcia umowy jest dążenie do realizacji zgodnego zamiaru i celu stron. To właśnie dlatego moment zawarcia umowy oraz jej treść musi być zrozumiała dla wszystkich zainteresowanych. Łączy się to również z zasadą swobody umów.

Umowy mogą być formułowane w sposób dowolny. Oznacza to, że nie ma ściśle określonych przypadków kiedy możemy zawrzeć umowę. Każdą potrzebę dyktuje życie. A same umowy mogą dotyczyć nawet tych, zdawałoby się błahych przypadków.

Oczywiście dowolność jest ograniczona prawem. Najważniejszymi zasadami wypływającymi z naszych przepisów prawa jakie ograniczają treść umowy są zasady współżycia społecznego i równość stron. Umowy nie mogą naruszać uniwersalnych zasad, godzić w podstawowe prawa człowieka i obywatele, ani w żaden sposób ich ograniczać. Nie mogą również naruszać dobrych obyczajów. Naruszenie którejś z powyższych zasad może skutkować nieważnością umowy.

Przyglądając się przykładom tego typu umów, chyba najbardziej oczywistymi są te godzące w godność człowieka. Nie możemy zawrzeć umowy mówiącej o sprzedaży drugiego człowieka, czy takiej w której to tylko jedna strona decyduje o jej postanowieniach i dowolnie je kształtuje.

Umowa powinna być spisana

Przepisy polskiego prawa dość obszernie regulują kwestię zawierania różnego rodzaju umów. Każdy z nas pewnie niejednokrotnie spotkał się z wieloma umowami, które zawarł osobiście. Począwszy od umowy o pracę po umowę kupna. Jak wiadomo co do zasady najpewniejszą formą zawarcia umowy jest forma pisemna. W końcu to co ma postać materialną w razie nieporozumień stanowi najlepszy dowód. Warto o tym pamiętać i jak najczęściej właśnie w takiej formie zawierać wszelkie umowy. Oczywiście forma pisemna nie jest konieczna do zachowania ważności umowy. Nawet te zawarte ustnie są ważne i powinny być dotrzymywane.

Konieczność dotrzymania umów jest zresztą jedną z kolejnych ważnych zasad ich zawierania. Stosunki między stronami opisują dwie bardzo ważne, wywodzące się jeszcze z czasów rzymskich sentencje:

Pacta sunt servanda

Rebus sic stantibus


Pierwsza z nich mówi o obowiązku dotrzymywania umów. W końcu taki jest ich naczelny cel. A nam jako stronie zależy na tym, żeby umowa została zrealizowana w uzgodnionej formie. Życie jest jednak dynamiczne - nie da się przewidzieć wszystkiego co wydarzy się w przyszłości. Z tego powodu zawieraniu umów przyświeca jeszcze jedna zasada. Oznacza ona, że w wyjątkowych przypadkach strony mają możliwość wprowadzenia zmian stosunku prawnego, czyli zmodyfikować warunki umowy. Odbyć się to jednak musi za zgodą obu stron i po wcześniejszych porozumieniach.

Aktualne informacje na temat dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej w czasie trwania koronawirusa znajdą Państwo na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Cieszynie  oraz Powiatu Cieszyńskiego.  

„Projekt finansowany z budżetu Państwa, realizowany przez Powiat Cieszyński”

 

Legalne korzystanie z zasobów Internetu

Zasoby Internetu, podobnie jak inne wytwory kultury objęte są prawną ochroną. Przepisy dość wyraźnie wskazują, co i w jakim zakresie możemy wykorzystywać. Materiały opublikowane w sieci, takie jak: zdjęcia, filmy, czy teksty, pomimo że są ogólnodostępne, objęte są również dość wyraźnymi zasadami wykorzystania.

Co jest chronione w Internecie?

Może się wydawać, że treści w Internecie są na wyciągnięcie ręki i zupełnie za darmo. Jest to niestety bardzo mylne wrażenie. W rzeczywistości bowiem, większość takich materiałów podlega ochronie, o której użytkownicy nie mogą zapominać. Wykorzystanie treści z Internetu jest ograniczone przepisami prawa takimi samymi jak twórczość dostępna materialnie i odbywa się na ściśle wskazanych zasadach. To, że jakiś materiał został umieszczony w sieci, wcale nie oznacza, że można nim dowolnie dysponować. Nadal stanowi on prywatną własność autora i to on decyduje w jakim zakresie pozwala na jego wykorzystanie.

Ochrona praw autorskich w Internecie

Co do zasady, korzystając z zasobów Internetu w standardowy sposób, kwestie prawne nie będą miały dla nas większego znaczenia. Wynika to z faktu, że tylko się z nimi zapoznajemy, nie wykorzystując ich w żaden sposób. Czerpiemy albo z treści udostępnionych bezpłatnie szerokiemu gronu odbiorców albo ze stron, do których mamy wykupiony dostęp, subskrypcję lub licencję. Płacimy więc za udostępniane tam materiały.

Dopiero w momencie kiedy chcemy znalezione materiały wykorzystać do własnej działalności musimy pamiętać o obowiązujących zasadach. Przede wszystkim nie możemy przypisywać sobie autorstwa niczego co znaleźliśmy w Internecie. Kopiowanie, powielanie treści czy też przypisywanie sobie prawa autorskiego do nich, jest nielegalne. Jeżeli więc np. chcemy wykorzystać zdjęcie z sieci, musimy mieć na to zgodę autora. Podobnie dzieje się w przypadku innych treści. Ich wykorzystanie bez posiadanej zgody może skutkować odpowiedzialnością prawną.

Jak uzyskać taką zgodę na wykorzystanie treści z Internetu?

Najprostszy sposób to zapytanie o nią autora, niemniej jednak należy liczyć się z tym, że udzielenie takiej zgody może być odpłatne. Inną możliwością jest wykupienie licencji. Warto również pamiętać, że istnieją też strony, które udostępniają swoje zasoby zupełnie za darmo. Bardzo często również sami autorzy zezwalają na bezpłatne wykorzystywanie swojego dzieła. Decydując się na wykorzystanie materiałów, nawet udostępnionych na stronie bezpłatnie, nie możemy zapominać o oznaczeniu twórcy. Przypisanie sobie autorstwa, nawet w sposób dorozumiany może skutkować odpowiedzialnością prawną.

Warto też pamiętać, że bez żadnych ograniczeń możemy korzystać w sieci z: aktów normatywnych, urzędowych projektów i dokumentów oraz prostych informacji prasowych. Prawem autorskim nie są objęte również odkrycia, idee, procedury, metody, zasady działania oraz koncepcje matematyczne.

Odpowiedzialność cywilna i karna za naruszenie praw autorskich  

Autor naruszanego działa może żądać od nas zaprzestania naruszenia i przywrócenia stanu poprzedniego.
W praktyce możemy zostać poproszeni o złożenie oświadczenia o określonej treści i formie, w wyniku którego szersze grono odbiorców dowie się, kto faktycznie jest autorem dzieła i na czym nasze naruszenie polegało. Niestety, ale naruszenie może wiązać się również z koniecznością zapłaty zadośćuczynienia twórcy. Jeśli uzyskaliśmy z powodu naruszenia jakąś korzyść majątkową możemy również zostać zobowiązani do jej wydania.

Nasze działania w wielu przypadkach mogą stanowić przestępstwo. Najbardziej jaskrawym tego przykładem jest plagiat, czyli przywłaszczenie sobie autorstwa cudzego działa. Przestępstwem jest również nieuprawnione rozpowszechnianie utworu lub utrwalenie go w celu rozpowszechnienia oraz nawet same posiadanie umożliwiających to urządzeń, czyli szeroko pojęte piractwo. Osobnym ujętym w kodeksie karnym przestępstwem jest także uzyskanie cudzego programu komputerowego bez zgody uprawnionego, jeżeli jest dokonywane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw grozi grzywna, a w poważniejszych przypadkach kara ograniczenia wolności lub nawet pozbawienia wolności do lat 5.

Pamiętajmy, że w Internecie nie jesteśmy anonimowi i bezkarni. Zasoby Internetu podobnie jak inne wytwory ludzkiej myśli, podlegają ochronie, mimo że mają jedynie postać wirtualną.

Aktualne informacje na temat dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej w czasie trwania koronawirusa znajdą Państwo na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Cieszynie  oraz Powiatu Cieszyńskiego.  

„Projekt finansowany z budżetu Państwa, realizowany przez Powiat Cieszyński”

 

Nieodpłatna mediacja

Nie każdy konflikt musi znaleźć swój finał na sali rozpraw. Polubownemu zakończeniu sporów służą alternatywne sposoby ich rozwiązywania, zaś najpopularniejszą z nich jest mediacja.  

Źródeł mediacji poszukiwać należy w odległej starożytności. Pojednawcze metody rozwiązywania sporów były tam powszechnie znane i stosowane, zaś łacińskie „mediare”, oznaczające – „być środku”, stanowi genezę współczesnego słowa mediacja i mediator.

W uproszczeniu mediacja to metoda rozwiązywania sporów przy udziale bezstronnej (nie narzucającej swojego punktu widzenia) i neutralnej (niezwiązanej z przedmiotem sporu) osoby trzeciej-mediatora, której zadaniem jest pomoc w osiągnięciu obustronnie akceptowalnego i satysfakcjonującego sposobu rozwiązania.

Do naczelnych zasad mediacji zaliczyć należy dobrowolność (świadomie wyrażona zgoda każdego z uczestników na przystąpienie do postępowania) oraz szybkość postępowania. W odróżnieniu od postępowania cywilnego toczącego się przed sądem powszechnym, które co do zasady jest jawne (zarówno rozprawa jak i posiedzenie niebędące rozprawą odbywają się publicznie) postępowanie mediacyjne jest objęte zasadą poufności. Mediator jest obowiązany zachować w tajemnicy fakty, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji, chyba że strony zwolnią go z tego obowiązku. Bezskuteczne jest również powoływanie się w toku postępowania przed sądem lub sądem polubownym na propozycje ugodowe, propozycje wzajemnych ustępstw lub inne oświadczenia składane w postępowaniu mediacyjnym. Zgodnie z art. 2591 Kodeksu postępowania cywilnego mediator nie może być świadkiem co do faktów, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji, chyba że strony zwolnią go z obowiązku zachowania tajemnicy mediacji. Gwarantuje to zatem, że zarówno treść rozmów jak i wszelkie inne informacje ujawnione w postępowaniu mediacyjnym nie mogą wydostać się na zewnątrz.

Bez wątpienia mediacja stanowi alternatywę wobec długoletnich i kosztownych sporów sądowych. Do jej podstawowych zalet zaliczyć trzeba również elastyczność i kreatywność oraz niesformalizowany charakter (brak przepisów określających samą procedurę).

Podczas mediacji strony mają możliwość swobodnej rozmowy, której celem jest ustalenie przyczyn konfliktu oraz możliwych sposobów jego rozwiązania, przedstawienia własnego punktu widzenia oraz próba zrozumienia argumentów przedstawianych przez drugą stronę.

Celem każdej mediacji jest sformułowanie treści ugody mediacyjnej w taki sposób, aby obie strony były usatysfakcjonowane i zadowolone. W trakcie mediacji strony samodzielnie prowadzą rozmowy i ustalają warunki porozumienia. Rolą mediatora jest natomiast dążenie do skłonienia stron do zawarcia ugody oraz próba odnalezienia kompromisowego rozwiązania sytuacji konfliktowej. Nie może on opowiadać się po żadnej ze stron czy też za jakimś konkretnym rozwiązaniem konfliktu. Mediator powinien przede wszystkim dążyć do nawiązania dialogu miedzy uczestnikami mediacji, a następnie na wspieraniu w dążeniu do ustalenia oraz wyjaśniania spornych kwestii, odnalezieniu możliwych rozwiązań oraz osiągnięciu jednomyślnego porozumienia.

Ugoda zawarta przed mediatorem podlega zatwierdzeniu przez sąd. Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie jej klauzuli wykonalności, w przeciwnym wypadku sąd zatwierdza ugodę postanowieniem. Sąd odmawia nadania klauzuli wykonalności albo zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem, w całości lub części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a także gdy jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności. Ugoda zawarta przed mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez sąd ma moc ugody zawartej przed sądem. Ugoda zawarta przed mediatorem, którą zatwierdzono przez nadanie jej klauzuli wykonalności, jest tytułem wykonawczym a więc można na jej podstawie wszcząć postępowanie egzekucyjne.

Warto dodać, że ugoda zawarta przed mediatorem nie może uchybiać przepisom o szczególnej formie czynności prawnej. Oznacza to, że niedopuszczalne jest np. obejście, przy pomocy ugody, obowiązku zachowania formy aktu notarialnego, jeżeli takie wymaganie będzie wynikać z przepisów o formie czynności prawnych (np. umowa nabycia własności nieruchomości).

Nowelizacja ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (aktualnie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej) poszerzyła formy świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej o nieodpłatną mediację. Jej główny celem było przede wszystkim wprowadzenie możliwości rozwiązania konfliktów bez konieczności odwoływania się do klasycznych porad prawnych oraz do drogi sądowej w szczególności w sprawach rodzinnych, w których ze względu na dobro małoletniego dziecka, lepszym sposobem jest rozwiązanie sporu między rodzicami w drodze mediacji niż rozstrzygnięcie go przez sąd.

Z nieodpłatnej mediacji może skorzystać, każdy kto nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniająca innych osób w ciągu ostatniego roku. Warto dodać, że druga strona sporu, zapraszana do mediacji przez osobę uprawnioną, nie musi spełniać tych warunków. Przedmiotem nieodpłatnej mediacji może być każda sporna kwestia np. małżeńska, rodzinna czy konsumencka.

Nieodpłatna mediacja obejmuje:

1) poinformowanie osoby uprawnionej o możliwościach skorzystania z polubownych metod rozwiązywania sporów, w szczególności mediacji oraz korzyściach z tego wynikających;

2) przygotowanie projektu umowy o mediację lub wniosku o przeprowadzenie mediacji (umowa o mediację określa m.in. przedmiot mediacji i czas jej trwania oraz koszty postępowania mediacyjnego w tym zasady ich ponoszenia);

3) przygotowanie projektu wniosku o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawie karnej (mediacja w sprawie karnej stwarza m.in. możliwość porozumienia się podejrzanemu z pokrzywdzonym co do sposobu i terminu naprawienia szkody, sprzyja również szybszemu zakończeniu postępowania);

4) przeprowadzenie mediacji;

5) udzielenie pomocy w sporządzeniu do sądu wniosku o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem.

Z zakresu nieodpłatnej mediacji wyłączono sprawy, w których sąd lub inny organ wydały postanowienie o skierowaniu sprawy do mediacji lub postępowania mediacyjnego lub zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w relacji stron występuje przemoc.

Mediację prowadzi osoba wpisana na listę stałych mediatorów prowadzoną przez prezesa sądu okręgowego, o której mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, lub wpisana na listę mediatorów prowadzoną przez organizację pozarządową w zakresie swoich zadań statutowych lub uczelnię, o której mowa w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, o której informacje przekazano prezesowi sądu okręgowego.

W celu zachowania neutralności nieodpłatnej mediacji nie może przeprowadzić osoba, która w sprawie którejkolwiek ze stron uprzednio świadczyła pomoc prawną lub poradnictwo obywatelskie, była świadkiem, wydawała opinię, sporządzała wywiad środowiskowy lub prowadziła terapię, a także osoba, co do której zachodzi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności. Nie dotyczy to jednak możliwości poinformowania uprawnionego o możliwościach skorzystania z polubownych metod rozwiązywania sporów. W takim przypadku mediator ma obowiązek odmówić przeprowadzenia nieodpłatnej mediacji. Zobowiązany jest również poinformować osobę uprawnioną o możliwości skorzystania z nieodpłatnej mediacji prowadzonej przez innego mediatora w tym samym punkcie lub innych punktach, w których udzielana jest nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.

Zachęcamy do skorzystania z nieodpłatnej mediacji świadczonej w Powiecie Cieszyńskim. Szczegółowe informacje dotyczące nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji można uzyskać pod  nr tel. 33 47 77 239 bądź na stronach internetowych:

Kinga Hanusek-Bąk

radca prawny

 

Musisz załatwić sprawę urzędową? Zrób to BEZPIECZNIE bez wychodzenia z domu!

Ogłoszony w całym kraju, z powodu koronawirusa, stan epidemii powoduje, że naszą aktywność w różnych obszarach społecznych staramy się kierować do Internetu. Także w sytuacji, kiedy musimy załatwić ważne sprawy urzędowe mamy prawo skorzystać z nowoczesnych technologii i w większości przypadków zrobić to bez wychodzenia z domu! W ten sposób dbamy o bezpieczeństwo swoje i swoich najbliższych.

Używaj ePUAP

Załatwianie spraw urzędowych przez Internet umożliwia bezpłatna platforma ePUAP (Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej). Jest to miejsce, gdzie w przestrzeni internetowej są udostępniane usługi publiczne. Co ważne, w tym przypadku nie ograniczają nas godziny pracy urzędu, więc swoje sprawy możemy załatwiać w wybrany przez siebie dzień i o dowolnej porze.

W ten sposób możemy załatwić sprawę w Urzędzie Stanu Cywilnego, Urzędzie Skarbowym, Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, a także w urzędzie miasta lub gminy. Potrzebujesz uzyskać zaświadczenie, odpis lub złożyć wniosek? Również te czynności możemy zrobić szybko i wygodnie poprzez ePUAP.

Więcej o ePUAP: https://www.gov.pl/web/gov/zalatwiaj-sprawy-urzedowe-przez-internet-na-epuap

Podpis przez profil zaufany

Składając przez ePUAP wniosek w konkretnej sprawie nie musisz także martwić się o kwestię podpisu. Jest on realizowany przy wykorzystaniu tzw. PROFILU ZAUFANEGO. To nic innego jak środek identyfikacji elektronicznej, który umożliwia złożenie podpisu zaufanego, który - co warto podkreślić - nie jest podpisem elektronicznym.

Profil zaufany pozwala na identyfikację danego posiadacza usług publicznych w Internecie poprzez takie dane jak: imiona, nazwisko, data urodzenia i pesel. Warto podkreślić, że profil zaufany został zabezpieczony w taki sposób, aby nikt poza właścicielem nie miał możliwości korzystania z niego.

Więcej o profilu zaufanym znajduje się TUTAJ.

Dlaczego warto przez Internet?

Odpowiedź jest prosta. W sytuacji stanu epidemii koronawirusa i wielu ograniczeń jakie, w trosce o nasze zdrowie i życie, zostały wprowadzone przez władze państwowe, nie tylko warto, ale trzeba korzystać z platformy ePUAP w celu załatwienia spraw urzędowych.

Pamiętaj, że dzięki ePUAP:

  • załatwisz wiele spraw w różnych urzędach,
  • sprawdzisz na bieżąco statusy spraw i wniosków,
  • odbierzesz i wyślesz urzędową korespondencję.

źródło: gov.pl

Aktualne informacje na temat dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej w czasie trwania koronawirusa znajdą Państwo na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Cieszynie  oraz Powiatu Cieszyńskiego. 

„Projekt finansowany z budżetu Państwa, realizowany przez Powiat Cieszyński”

 

Podstawowe zasady dziedziczenia

Od tematu dziedziczenia nie ucieknie żaden z nas, bez względu na to czy pozostawia po sobie majątek czy nie. Zaplanowanie losów naszego majątku jest wyrazem troski o naszą rodzinę. To w końcu nasi bliscy po naszej śmierci będą nim zarządzać i dopełniać wszystkich formalności. Niejednokrotnie spadek przybiera formę naszego ostatniego prezentu dla przyszłych pokoleń. Nie warto więc zdawać się na przypadek. Jako spadkodawcy powinniśmy mieć pełną świadomość, gdzie i do kogo trafi dorobek naszego życia.

Po drugiej stronie łańcuch dziedziczenia stoją spadkobiercy, którzy pozostają z całym szeregiem obowiązków formalnych, które spoczywają na nich w obliczu śmierci najbliższej osoby. Obowiązki te obarczone są terminami, od których dochowania zależy często los całego pozostawionego majątku, odpowiedzialność za długi oraz sam zakres dziedziczenia. Jak odnaleźć się w gąszczu przepisów i zawiłych interpretacji? Kiedy i w jakiej części dziedziczymy pozostawiony przez członków naszej rodziny majątek?

1. Dziedziczenie testamentowe i ustawowe

Co to jest spadek?

Spadek można najprościej zdefiniować jako wszystko to, co pozostawia po sobie zmarły. W potocznym rozumieniu spadek jest tylko majątkiem, ale jest to rozumienie niepełne. Na spadek składa się wszystko, co zmarły posiadał, czyli nieruchomości, pieniądze na koncie, samochody, rzeczy ruchome, udziały w spółkach, przedsiębiorstwach, a także jego zobowiązania, czyli długi. Spadkiem są więc aktywa, jak i pasywa majątku. Całość nazywana jest masą spadkową. To właśnie masę spadkową nabywają spadkobiercy.

Spadek a małżeństwo

Bardzo często zdarza się tak, że osoba, która pozostawia spadek była w związku małżeńskim. Warto wtedy pamiętać, że jego majątek będzie obejmował również rzeczy nabyte wspólnie z drugim małżonkiem. Spadek będzie w takiej sytuacji obejmować co do zasady połowę pozostawionego majątku. Mieszkanie albo samochód stanowiący własność obu małżonków będzie więc po śmierci spadkodawcy dziedziczone w połowie. Drugą połowę zachowa żyjący małżonek.

Dziedziczenie ustawowe

Mówiąc o dziedziczeniu, w pierwszej kolejności należy powiedzieć o naczelnych zasadach, jakie są podstawą całości systemu dziedziczenia w Polsce i co do zasady działają z mocy prawa. Dziedziczenie ustawowe obowiązuje każdego, kto nie sporządził testamentu. Odbywa się na podstawie przepisów zawartych w kodeksie cywilnym.

Przepisy wskazują kto i w jakiej kolejności dziedziczy po zmarłym. Mówi się wtedy o tzw. grupach dziedziczenia. W zależności od stopnia pokrewieństwa inna będzie kolejność powołania do spadku. Poniższa tabela pokazuje, w jakiej kolejności w przypadku dziedziczenia z ustawy będą powoływani do spadku spadkobiercy.

 

Grupa I

MAŁŻONEK I DZIECI

Grupa II

MAŁŻONEK I RODZICE SPADKODAWCY (JEŚLI RODZICE NIE ŻYJĄ TO ICH ZSTĘPNI - DZIECI, EW. WNUKI ITD.)

Grupa III

DZIADKOWIE (JEŚLI NIE ŻYJĄ TO ICH ZSTĘPNI - DZIECI, EW. WNUKI ITD.)

Grupa IV

PASIERBOWIE KTÓRYCH RODZICE NIE DOŻYLI SPADKU

Grupa V

GMINA I SKARB PAŃSTWA

Dziedziczenie testamentowe

Zupełnie odrębną kwestię stanowi dziedziczenie testamentowe. Odbywa się ono na podstawie spisanego testamentu, czyli mówiąc najprościej naszej ostatniej woli. Do dziedziczenia na tej podstawie może zostać powołany każdy, nawet osoba obca.

Możemy wyróżnić dwa sposoby sporządzenia testamentu. Testament sporządzony w formie aktu notarialnego lub sporządzony własnoręcznie. Pierwszy sporządza się u notariusza, na podstawie oświadczeń i dyspozycji osoby, której dotyczy. Drugi własnoręcznie w dowolnym miejscu, nawet na zwykłej kartce papieru. Warunkiem jego ważności jest umieszczenie daty i miejsca jego sporządzenia oraz wyraźny i własnoręczny podpis.

2. Jak odziedziczyć spadek?

Nabycie i odrzucenie spadku

Po śmierci bliskiej osoby pierwszym krokiem, jaki musimy podjąć, aby ruszyć cały proces nabywania spadku jest ustalenie, czy zmarły pozostawił testament. W tym celu warto sprawdzić Notarialny Rejestr Testamentów. Taka możliwość istnieje albo za pośrednictwem strony internetowej rejestru, albo u dowolnego notariusza po okazaniu aktu zgonu spadkodawcy. Warto również przeszukać rzeczy osobiste zmarłego i pozostawione przez niego dokumenty. Jest to również bardzo ważna czynność ze względu na zgromadzenie informacji o pozostawionym majątku, a przede wszystkim długach.

 Ważnym terminem, o jakim należy pamiętać, jest termin 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy. W tym okresie możemy odrzucić spadek, jeżeli z jakichś powodów nie chcemy go przyjąć. Tu często decydującą kwestią są pozostawione długi.

Przepisy wyróżniają dwa sposoby przyjęcia spadku. Z mocy prawa, jeżeli w terminie wspomnianych wyżej 6 miesięcy, nie złożymy stosownego oświadczenia, nabędziemy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Takie przyjęcie spadku polega na tym, że spadkobierca przyjmuje spadek, ale jego odpowiedzialność za długi spadkowe ograniczona jest jedynie do wartości majątku pozostawionego przez spadkodawcę. Drugim sposobem jest przyjęcie spadku wprost. Polega ono na przyjęciu spadku bez ograniczeń, jeśli chodzi o odpowiedzialność za długi. Oznacza to, że za odziedziczone długi spadkowe spadkobiercy odpowie całym swoim majątkiem, zarówno tym nabytym w spadku, jak i tym, który miał już wcześniej. Aby nastąpiło nabycie wprost, należy złożyć specjalnie oświadczenie we wspomnianym wyżej terminie 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy.

Zachowek

Osobną kwestią, która nierozerwalnie łączy się z tematem dziedziczenia, jest zachowek. Jest to roszczenie o zapłatę, przysługujące pominiętym w testamencie spadkobiercom, którzy dziedziczyliby
z ustawy. Uprawnione do zachowku są tylko osoby najbliższe: zstępni, małżonkowie i rodzice.

Dochodzenie zachowku jest dobrowolne, osoby uprawnione mogą, ale nie muszą się go domagać. Aby uzyskać zapłatę zachowku, należy złożyć w sądzie stosowny pozew. Zapłata nie jest związana
z postępowanie o nabycie spadku po zmarłym.

Warto pamiętać, że zachowek może przysługiwać również w przypadku dziedziczenia ustawowego. Zdarzy się tak np. gdy jeden ze spadkobierców jeszcze za życia spadkodawcy otrzyma w darowiźnie cały majątek spadkodawcy. Wtedy pozostali spadkobiercy ustawowi będą mieli prawo do dochodzenia zapłaty zachowku.

Aktualne informacje na temat dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej w czasie trwania koronawirusa znajdą Państwo na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Cieszynie oraz Powiatu Cieszyńskiego. 

„Projekt finansowany z budżetu Państwa, realizowany przez Powiat Cieszyński”

 

Budżet obywatelski. Głosujesz, decydujesz

Jeszcze dekadę temu udział obywatela w rządzeniu gminą czy miastem, zwykle kończył się w dniu wyborów, kiedy wskazywał swoich przedstawicieli do podejmowania najważniejszych decyzji w samorządzie. W ostatnich latach coraz bardziej powszechną praktyką jest zapraszanie mieszkańców do podejmowania decyzji związanych z wydatkowaniem części wydzielonego budżetu, który jest nazywany Budżetem obywatelskim. 

Samo określenie „Budżet obywatelski” czy inaczej „Budżet partycypacyjny” do 2018 roku nie miało odniesienia w prawnych regulacjach, a samorządy same określały zasady funkcjonowania tej formy aktywności społecznej na podstawie specyfiki funkcjonowania danego miasta, gminy czy województwa, a także aktualnych potrzeb. W tym sensie Budżet obywatelski wpisywał się w koncepcję społeczeństwa obywatelskiego, które bierze udział w bardziej bezpośredni sposób w podejmowaniu decyzji o wydatkowaniu części środków budżetowych. Już wtedy taką formę aktywności społecznej można było uznać za swoistą część nadzoru publicznego, nawet jeśli odnosiła się ona tylko do niewielkiej części środków finansowych, którymi zarządza samorząd.

Oficjalnie termin Budżetu obywatelskiego pojawił się w ustawie z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (weszła w życie 31 stycznia 2018 r.) i został uznany za szczególną formę konsultacji społecznych. Ustawa wprowadziła też ogólne ramy funkcjonowania tego typu budżetów i narzuciła pewne obowiązki na samorządy. Jednym z nich jest zapis odnoszący się do projektu uchwały budżetowej gminy (miasta), z której samorząd nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym zadań, inicjatyw wybranych za pośrednictwem Budżetu obywatelskiego. Jednocześnie została określona minimalna wysokości środków przeznaczonych na tego typu partycypację społeczną, która wynosi co najmniej 0,5 procent wydatków jednostki samorządowej. Wcześniej wysokość środków była określana przez radę gminy lub miasta i według uznanej praktyki np. w dużych miastach maksymalne kwoty nie przekraczały 6 mln zł. 

Warto zwrócić uwagę, że zapisy ustawy z 2018 roku nakładają bardzo ważny obowiązek realizacji budżetu obywatelskiego przez miasta na prawach powiatu. Dotyczy to w sumie 66 samorządów w całej Polsce i tam tego typu forma demokracji partycypacyjnej jest obowiązkowa.

Zachęcając do formy aktywności społecznej, dającej realny wpływ na wydatkowanie określonej części budżetu samorządowego, przestawiamy poniżej schemat realizowanych etapów Budżetu partycypacyjnego, przytoczony w raporcie z 2019 roku przez Najwyższą Izbę Kontroli: 

1. Określenie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji dotyczących budżetu obywatelskiego. 

2. Promocja budżetu obywatelskiego.

3. Przyjmowanie wniosków z propozycjami projektów obywatelskich. 

4. Weryfikacja zgłoszonych propozycji projektów obywatelskich. 

  • ewentualne odrzucenie wniosków niespełniających określonych wymagań,
  • ewentualne odwołania od decyzji o odrzuceniu wniosków niespełniających określonych wymagań.

5. Głosowanie nad wyborem projektów obywatelskich.

6. Realizacja wybranych w głosowaniu projektów obywatelskich. 

7. Ewaluacja budżetu obywatelskiego. 

Źródło: Raport z kontroli NIK „Funkcjonowanie budżetów partycypacyjnych (obywatelskich)” z 2019 roku, www.sejm.gov.pl, www.obserwatorium.miast.pl

Aktualne informacje na temat dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej w czasie trwania koronawirusa znajdą Państwo na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Cieszynie oraz Powiatu Cieszyńskiego.

„Projekt finansowany z budżetu Państwa, realizowany przez Powiat Cieszyński”

 

Czym są konsultacje społeczne i czemu służą?

Rozwój społeczeństwa obywatelskiego to nie tylko szeroka świadomość dotycząca praw i obowiązków związanych z relacją obywatel – władza, ale także możliwości skutecznej komunikacji, która pozwala na podejmowanie przez organy państwowe jak najlepszych decyzji, które będą z pożytkiem dla obywateli. Temu służą konsultacje społeczne.

Portal organizacji pozarządowych podaje bardzo przystępną definicję tego, czym są konsultacje społeczne i czemu służą:

„Konsultacje społeczne to proces dialogu pomiędzy przedstawicielami władz (każdego szczebla – od lokalnych po centralne) a mieszkańcami, mający na celu zebranie głosów mieszkańców i w oparciu o nie podjęcie przez władze optymalnych decyzji w sprawach publicznych”.

Rozwijając powyższą definicję, konsultacje są sposobem na przedstawianie przez władze swoich planów odnośnie rozwiązań legislacyjnych, inwestycyjnych, a także innych, które mają lub będą mieć znaczący wpływ na życie społeczne. Mogą to być już gotowe plany, które poddawane są dyskusji lub przedstawiciele organów państwowych mogą zaprosić obywateli do wypracowania takich rozwiązań od samych podstaw, czyli od diagnozy, przez przygotowanie możliwych rozwiązań, aż do sposobu i formy ich realizacji. Chodzi o to, aby w ten sposób odpowiadać na zróżnicowane oczekiwania społeczne w ramach zmian w prawie czy realizowanych przedsięwzięć.

Jednocześnie główny cel określa Kodeks Konsultacji, który jest częścią rządowego programu „Lepsze regulacje na lata 2012-2015”, i dotyczy przede wszystkim „poprawy jakości decyzji i legislacji”.

Warto również znać podstawowe zasady prowadzenia konsultacji społecznych, które określają właściwą drogę do osiągnięcia wyznaczonego celu. Takich 7 zasad na swojej stronie internetowej publikuje Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej. Należą do nich:

  1. Dobra wiara – konsultacje prowadzone są w duchu dialogu obywatelskiego. Strony słuchają się nawzajem, wykazując wolę zrozumienia odmiennych racji.
  2. Powszechność – każdy zainteresowany tematem powinien móc dowiedzieć się o konsultacjach i wyrazić w nich swój pogląd.
  3. Przejrzystość – informacje o celu, regułach, przebiegu i wyniku konsultacji muszą być powszechnie dostępne. Jasne musi być, kto reprezentuje jaki pogląd.
  4. Responsywność – każdemu kto zgłosi opinię, należy się merytoryczna odpowiedź w rozsądnym terminie, co nie wyklucza odpowiedzi zbiorczych.
  5. Koordynacja – konsultacje powinny mieć gospodarza odpowiedzialnego za konsultacje tak politycznie, jak i organizacyjnie. Powinny one być odpowiednio umocowane w strukturze administracji.
  6. Przewidywalność – konsultacje powinny być prowadzone od początku procesu legislacyjnego, w zaplanowany sposób i w oparciu o czytelne reguły.
  7. Poszanowanie interesu ogólnego – choć poszczególni uczestnicy konsultacji mają prawo przestawiać swój partykularny interes, to ostateczne decyzje podejmowane w wyniku przeprowadzonych konsultacji, powinny reprezentować interes publiczny i dobro ogólne.

Więcej informacji o zasadach prowadzenia konsultacji społecznych znajduje się TUTAJ 

Opisując konsultacje społeczne warto spojrzeć na to zagadnienie zdecydowanie szerzej. Portal organizacji pozarządowych ngo.pl pokazuje jak konsultacje wyglądają na tle dialogu obywatelskiego. Okazuje się, że na tzw. drabinie partycypacji, która określa realny wpływ obywateli na podejmowane decyzje, znajduje się dokładnie pośrodku. Najwyżej określone w tej hierarchii jest  współdecydowanie i współdziałanie. Tu za przykład może posłużyć budżet obywatelski, gdzie zarówno obywatele jak i organizacje pozarządowe mogą wpływać na realne decyzje w przestrzeni publicznej.

Same konsultacje społeczne znajdują się w kategorii konsultowania, gdzie władza pyta obywatela oraz organizacje ngo o zdanie i według założenia wsłuchuje się w przedstawione opinie. Tutaj także komunikacja ma charakter dwustronny, jednak nie daje stronie obywatelskiej realnych narządzi wpływu na ostateczną decyzję władz.

W trzeciej, ostatniej i niejako najniższej kategorii jest informowanie, które z zasady jest formą jednokierunkową, przekazującą obywatelom informacje na temat planowanych i realizowanych działań.

Jak przypomina Portal organizacji pozarządowych, podstawy procesu włączania obywateli w proces  decydowania w ważnych sprawach społecznych stanowi Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej w art. 4,  który podkreśla w pkt. 1, że „Władza zwierzchnia w Rzeczpospolitej Polskiej należy do Narodu”, a w pkt. 2, że „Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio”. Jednak bezpośrednią podstawę prawną do przeprowadzania konsultacji społecznych w samorządzie znajdziemy w następujących aktach prawnych:

  • ustawa o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 roku,
  • ustawa o samorządzie powiatowym z 5 czerwca 1998 roku,
  • ustawa o samorządzie wojewódzkim z 5 czerwca 1998 roku.

W przypadku konsultacji społecznych z organizacjami pozarządowymi przepisy określone są w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie z 24 kwietnia 2003 roku.

Opracowane z wykorzystaniem materiałów z następujących serwisów:

www.poradnik.ngo.pl

www.gov.pl

Aktualne informacje na temat dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej w czasie trwania koronawirusa znajdą Państwo na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Cieszynie oraz Powiatu Cieszyńskiego.

„Projekt finansowany z budżetu Państwa, realizowany przez Powiat Cieszyński”

 

Informatory

Zgodnie z artykułem 7 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 roku o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dziennik Ustaw z 2019 roku, pozycja 848) Starostwo Powiatowe w Cieszynie zapewnia alternatywny sposób dostępu do poniższych załączników poprzez kontakt telefoniczny, korespondencyjny, za pomocą środków komunikacji elektronicznej:

Starostwo Powiatowe w Cieszynie 

ul. Bobrecka 29

43-400 Cieszyn

telefon 0048334777239

e-mail: wo@powiat.cieszyn.pl

 

1. e-informator_jak_radzic_sobie_z_pismami_urzedowymi

2. e-informator_korzystanie_z_zasobow_internetu

Filmy 

Szybkie menu

Punkt Szczepień Powszechnych Patronaty Starosty Cieszyńskiego Obsługa osób niepełnosprawnych w Starostwie Powiatowym w Cieszynie Nagrody, wyróżnienia, odznaki Powiatu Cieszyńskiego Inwestycje w powiecie cieszyńskim Zmiany w pracy Starostwa Powiatowego w Cieszynie w czasie trwania pandemii E-SESJA transmisje z sesji Dyżury aptek na terenie powiatu cieszyńskiego Program do prezentacji graficznej i analizy danych epidemicznych Covid-19 Covide.pl Koronawirus w powiecie cieszyńskim Dane dotyczące aktualnej sytuacji epidemiologicznej SARS-CoV-2 na terenie nadzorowanym przez PPIS w Cieszynie Internetowa rezerwacja terminów w Wydziale Geodezji Internetowa Rezerwacja Terminów w Wydziale Komunikacji Rejestracja Pojazdów Stan Kolejki Sprawy w Starostwie Kompetencje Wydziałów Mapa kompetencji jednostek samorządu terytorialnego Strategia Rozwoju Elektromobilności w Powiecie Cieszyńskim E-urząd ePUAP SEKAP Geoportal E-Usługi Nieruchomości Sprzedaż nieruchomości INSPEKTOR OCHRONY DANYCH INSPEKTOR OCHRONY DANYCH Rzecznik Konsumentów Powiatowy Rzecznik Praw Konsumenta Zarządzanie kryzysowe Biuro Rzeczy Znalezionych Pressroom informacje dla mediów Pomoc Prawna Nieodpłatna pomoc prawna Rozkład jazdy Przewoźnicy lokalni Ochrona zdrowia Szpital / Pogotowie ratunkowe Promocja zdrowia Turystyka Sport nagrody i wyróżnienia, współzawodnictwo sportowe szkół, baza sportowa Kultura Zabytki, wydarzenia kulturalne, dokumenty do pobrania Edukacja Szkoły, rekrutacje, nabory Organizacje pozarządowe ogłoszenia, zestawienie organizacji, linki Projekty UE Realizacja projektów w ramach środków UE Projekt EFS szkoły zawodowe Ostrzeżenia i komunikaty Jakość powietrza Mapa monitoringu jakości powietrza Geodezja Powiat Cieszyński
Cieszyńskie Travel